İKV’DEN AB’DE ESKİMİŞ ELEKTRONİK CİHAZLARIN DEĞERLENDİRİLMESİNE İLİŞKİN BİLGİ NOTU
AB’DE ESKİ ELEKTRONİK CİHAZLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ VERİLERİ
Bared Çil, İKV Uzman Yardımcısı
AB İstatistik Ofisi Eurostat, 25 Temmuz 2025 tarihinde, AB vatandaşlarının eski elektronik cihazlarını nasıl değerlendirdiğinin verilerini yayımladı[1]. Buna göre, 2024 yılında AB vatandaşlarının %51’i eski cep veya akıllı telefonunu evinde sakladı. %18’i bir başkasına vermiş veya satmışken, sadece %11’i geri dönüşümde değerlendirdi ve %2’si ise herhangi bir dönüşüme göndermeden çöpe attı. Hâlâ kullananların oranı ise %5 olarak kaydedildi.
Dizüstü bilgisayarlar ve tabletlere bakıldığında, AB vatandaşlarının %34’ü evinde sakladı, %12’si bir başkasına verdi veya sattı, %11’i geri dönüşümde değerlendirdi ve %2’si geri dönüşüme göndermeden çöpe attı. Hiç almayan veya hâlâ kullananların oranı ise %25 olarak kaydedildi.
Masaüstü bilgisayarlarda ise evinde tutanların oranı %19’ken, başkasına veren veya satanların oranı %9, geri dönüşümde değerlendirenlerin oranı %15, direkt çöpe atanların oranı %2 ve hâlâ kullananların oranı ise %38 olarak kaydedildi.
Bu veriler, AB vatandaşlarının eski elektronik cihazlarını elden çıkarma konusunda hâlâ büyük ölçüde çekimser davrandığını gösteriyor. Özellikle cep telefonları ve dizüstü bilgisayarlar gibi taşınabilir cihazların evde tutulma oranlarının yüksek olması, bu ürünlerin kişisel veri içerme ihtimali, nostaljik değer taşıması ya da gelecekte lazım olabilir düşüncesiyle bağlantılı olabilir. Öte yandan, geri dönüşüm oranlarının düşük seviyelerde kalması, elektronik atıkların çevreye zarar verme potansiyelini artırıyor. Bu eğilim sürdüğü takdirde, AB’nin döngüsel ekonomi hedeflerine ulaşması zorlaşabilir. Bu nedenle, hem geri dönüşüm bilincini artırmaya yönelik kampanyalara hem de cihazları güvenli biçimde elden çıkarmayı kolaylaştıran sistemlere olan ihtiyaç her geçen gün daha da artıyor.
Tablo 1: AB'de Eski Elektronik Aletlerin Değerlendirme Metotları, 2024
Kaynak: Eurostat
[1] Eurostat, “Keep or toss: what do Europeans do with old devices?”, 25.07.2025, https://ec.europa.eu/eurostat/web/products-eurostat-news/w/ddn-20250725-2, Erişim Tarihi: 04.08.2025
