İKV Başkanı Ayhan Zeytinoğlu, ABD Başkanı Donald Trump ile Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’in gümrük tarifeleri konusunda anlaşmaya varmasını küresel ticaret ve iki tarafın ticaret ortakları açısından olumlu bir gelişme olarak yorumladı.

Başkan Zeytinoğlu şunları söyledi:

“1 Ağustos olarak ilan edilen son tarihe çok az bir zaman kala, ABD ve AB gümrük tarifeleri konusunda anlaşmaya vardı. Trump göreve geldiğinde AB ülkelerine uygulayacağını söylediği %30’luk tarifeye kıyasla %15’lik bir tarife uygulanması oldukça sevindirici. Ancak yaklaşık 10 yıl önce AB ve ABD’nin bit ticaret ve yatırım ortaklığı anlaşmasını müzakere etmekte olduğunu ve müzakereler başarıyla sonuçlansaydı sıfır tarife uygulanacağını düşününce %15 de oldukça yüksek geliyor. Ancak Trump’ın tarifelerden gelir elde etme, bütçe açığını azaltma ve ABD’ye yatırım çekme hedefleri açısından AB’den gelen ürünlere tarife uygulanması kaçınılmazdı”.

Başkan Zeytinoğlu, AB ve ABD’nin dünya ticaretinin önde gelen iki oyuncusu olması sebebiyle bu anlaşmanın dünya ticaretini de önemli ölçüde etkileyeceğini vurguladı ve sözlerini şöyle sürdürdü:

“2024 yılında AB ve ABD arasındaki mal ticareti 976 milyar doları bulmuştu. ABD, AB’den 606 milyar dolarlık ürün ithal ederken, AB de ABD’den 370 milyar dolarlık ürün ithal ediyordu. AB lehine bir ticaret fazlası söz konusu idi. Bu anlaşma ile Trump, ticaret dengesini kendi lehine değiştirme şansını elde etti. Bu anlaşma iki tarafça da zafer olarak ilan edilse de özellikle Alman otomobil üreticileri açısından rekabet gücünde ve ABD satışlarında azalma anlamına geliyor. Trump’ın önemli şikayetlerinden biri Avrupalıların Amerikan arabası satın almaması idi. Anlaşmaya göre AB de Amerikan otomobillerine uyguladığı tarifeleri azaltacak. Ancak birçok Amerikan otomobilinin de ABD dışında monte edildiği düşünülürse tarifeler ek maliyete yol açacak. Bazı uçak parçaları, tarım ürünleri ve bazı kimyasallar stratejik olarak sayıldı ve tarifeden muaf olacağı açıklandı. Hesaplara göre Anlaşma sonrasında AB için %0.5’lik bir GSYİH azalması söz konusu olabilir. Tarifeler kuşkusuz fiyatlara yansıyacak ve tüketicileri olumsuz etkileyecek. Anlaşmanın 27 AB üyesi tarafından onaylanması gerekiyor. Bu süreçte de ABD’ye yapılan ihracata göre Üye Devletlerin farklı öncelikleri olabilir. Ancak mevcut koşullarda yine de iyi bir anlaşma olduğunu söylemek gerek.”

Trump ABD’ye Yatırım Çekmeye Öncelik Veriyor
Başkan Zeytinoğlu anlaşmanın önemli bir boyutunun da AB’den ABD’ye yatırım çekmeyi ilgilendirdiğini söyledi ve şunları belirtti:

“Trump ayrıca AB’nin ABD’deki yatırımları 600 milyar dolar artıracağını ve 750 milyar dolarlık LNG ve petrol gibi enerji kaynağı alacağını söyledi. Her ne kadar bu durum AB’nin Rusya’ya olan bağımlılığını daha da azaltacak bir adım olsa da, Avrupa Yeşil Mutabakatı hedefleri ile çelişiyor. Avrupa Komisyonu tarafından açıklanan son verilere bakarsak, 2025’in ilk çeyreğinde AB enerji piyasaları hem arz güvenliği hem de kaynak çeşitlendirmesi açısından önemli eşiklerden geçti. Güneş enerjisi üretiminde rekor kırılırken, Rus gazına bağımlılıkta tarihi düzeyde bir düşüş kaydedildi. Bu açıdan ABD’den enerji satın almanın yenilenebilir enerjilere geçişi hızlandırma hedefi ile çelişmemesine dikkat edilmesi lazım”.

Türkiye ABD’nin Yüksek Tarife Artırımların Hedefinde Değil
Başkan Zeytinoğlu son olarak Türkiye’nin durumuna değindi ve sözlerini şöyle tamamladı:

“Türkiye olarak AB’nin küresel ticaret oyuncusu olarak konumu bizleri yakından ilgilendiriyor. ABD’ye karşı AB’nin bazı karşı önlemler alması ve ticari olarak korunma tedbirlerine başvurması söz konusu olabilir. Son altı aylık verilere baktığımızda, Ocak-Haziran döneminde Türkiye’nin ihracat yaptığı ülkeler sıralamasında Almanya, Birleşik Krallık, İtalya, ABD ve İspanya ilk beşi oluşturdu. Yani çoğu AB üyesi devletler. AB pazarına erişim ihracat hedeflerimiz açısından stratejik önemde. İhracat geçen yılın aynı dönemine göre %4,1 artarak 131 milyar 440 milyon dolara, ithalat ise %7,2 artışla 180 milyar 869 milyon dolara ulaştı.

AB ile ticaretimizde otomotiv kritik bir sektör. Otomotiv sektörü, Ocak-Haziran döneminde %13’lük artışla 19 milyar 987 milyon dolarlık ihracata ulaşarak son yılların en güçlü dönem performanslarından birini gösterdi.  Haziran ayında ise sektör ihracatı %30 artışla 3 milyar 408 milyon dolara yükselerek tüm haziran aylarının en yüksek ihracat değeri olarak kayıtlara geçti. Bu değer, haziran ayında Türkiye’nin toplam ihracatının %16,6’sına denk geldi. Bu veriler çok önemli. Haziran ayında otomotiv ihracatında en büyük pazar olan Almanya’ya yapılan ihracat %74 artışla 556 milyon dolara ulaştı. Almanya’nın ardından Fransa (%36 artışla 429 milyon dolar) ve Birleşik Krallık (%2 artışla 330 milyon dolar) geldi. AB ülkeleri haziran ayı otomotiv ihracatının %74,2’sini oluşturdu. AB’ye yapılan ihracat %42 artışla 2 milyar 527 milyon dolar seviyesinde gerçekleşti. AB’nin ABD’den daha fazla araç ithal etmesi gibi gelişmelerin yakinen takip edilmesi gerek. AB pazarındaki dijital ve yeşil dönüşümler ve ABD ile ticari ilişkilerinin son anlaşma ile nasıl şekilleneceği Türkiye-AB ilişkisi açısından önem taşıyor. Bu koşullarda Türkiye-AB Gümrük Birliği’nin güncellenmesi suretiyle, Türkiye AB ticaretindeki tarife dışı engellerin bertaraf edilmesi, hizmet ticareti ve e-ticaret gibi alanların serbestleştirilmesi AB’nin rekabet gücüne de katkı sağlayacaktır.”