Komisyonun savunma yatırımlarının hızlandırılmasına yönelik sadeleştirme teklifine ilişkin İKV Bilgi Notu yayımlandı.

KOMİSYONDAN SAVUNMA YATIRIMLARINI SADELEŞTİRME TEKLİFİ

Hatice Fulya Topyıldız, İKV Uzman Yardımcısı

Avrupa Komisyonu, 17 Haziran 2025 tarihinde savunma yatırımlarını ve üretimini hızlandırmak için savunma yatırımlarının sadeleştirmesine yönelik bir teklif (the Defence Readiness Omnibus) sundu.[1] Komisyon, bu düzenleme ile, savunma hazırlığına dair yasal ve idari çerçevelerin sadeleştirilmesine yönelik çalışmaları hızlandırarak AB’nin karşılaştığı güvenlik alanındaki zorluklara yanıt vermeyi hedefliyor.

Avrupa’nın Yeniden Silahlandırılması/Hazırlık 2030 Planı kapsamında 19 Mart 2025 tarihinde yayımlanan Beyaz Kitap’ta, savunma yatırımları konusunda bir sadeleştirme teklifinin geleceğini duyurulmuştu. Bu teklif, Üye Devletlerin savunma kabiliyetinin gelişmesini ve yoğunluğu yüksek çatışmalara hazırlanıp, çatışmaların caydırıcılığını sağlamak için gerekli hazırlık seviyesine ulaşmalarını amaçlıyor. Aynı zamanda, bu düzenlemenin bürokrasinin azaltılmasına, savunma kapasitesi yatırımlarının tesis edilmesine ve savunma sanayi sektöründe öngörülebilmenin artırılmasına katkı sağlaması planlanıyor. Ek olarak, Avrupa’daki savunma sanayisinin üretiminin hızlanması ve Avrupa’nın hızlı hareket etme becerisinin geliştirilmesi hedefleniyor.

Bu teklif aracılığıyla getirilmesi hedeflenen yeniliklerden ilki savunma projelerine yönelik izin alma sürelerinin hızlandırılması. Tanıtılan yeni hızlı izin alma rejimi ile normal şartlarda birkaç yıl süren izin alma süresinin 60 güne indirilmesi planlanıyor. Ayrıca, Üye Devletlerde savunma alanında Tek İrtibat Noktaları (Single Points of Contact) kurulması amaçlanıyor. Teklif kapsamındaki bir diğer unsur ise Avrupa Savunma Fonu’ndaki (the European Defence Fund) idari yüklerin azaltılması olarak karşımıza çıkıyor. Diğer yandan, Avrupa Savunma Fonu’na Ukraynalı kurumların da katılımlarının artırılması amaçlanıyor.

Teklifin üçüncü adımı ile ortak satın alımların teşvik edilmesi ve savunma ürünlerinin sınır ötesi olarak gerçekleşen transferlerinin hızlandırılması planlanıyor. Bunun yanında teklifte, rekabet ve çevre konularındaki AB düzenlemelerinin nasıl uygulanacağının netleştirilmesi gerektiği de yer alıyor. Ayrıca teklife göre, kimyasallar hakkındaki düzenlemelerin savunmaya yönelik ihtiyaçları karşılayacak şekilde uyarlanması sağlanacak. Son olarak, finansmana erişimin kolaylaştırılması amacıyla InvestEU kriterleri sadeleştirilecek, savunmadaki sürdürülebilir yatırımlar konusunda rehberlik sağlanacak ve Sürdürülebilir Finans Çerçevesi kapsamında yasaklı silah kavramı netleştirilecek.

Teklif, olağan yasama usulü kapsamında AP ve Konsey’de müzakerelere tabi tutulacak.