İKV’DEN ULUSLARARASI DİJİTAL STRATEJİ’YE İLİŞKİN BİLGİ NOTU
AB, ULUSLARARASI DİJİTAL STRATEJİSİNİ AÇIKLADI
Bared Çil, İKV Uzman Yardımcısı
Dijital teknolojiler, günümüzün ekonomik ve toplumsal yapısını dönüştürürken aynı zamanda küresel güç dengelerini de yeniden şekillendiriyor. AB, bu dönüşümde yalnızca kendi içinde değil, uluslararası alanda da etkin bir rol üstlenmeye hazırlanıyor[1]. Avrupa Komisyonu ve AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi tarafından yayımlanan yeni Uluslararası Dijital Strateji, AB’nin dijital dünyada güvenilir ve istikrarlı bir ortak olma vizyonunu ortaya koyuyor.
Bu yeni strateji, AB’nin hem kendi teknolojik rekabetçiliğini artırma hem de ortak ülkelerin dijital dönüşümüne destek olma kararlılığını vurguluyor[2]. AB, dijital alanın temel haklar, demokrasi ve hukukun üstünlüğü gibi kendi değerleriyle uyumlu şekilde şekillendirilmesini savunuyor. Strateji, dijitalleşmenin yalnızca teknik bir dönüşüm olmadığını, aynı zamanda insan merkezli, kapsayıcı ve kurallara dayalı bir küresel düzenin inşası için bir fırsat olduğunu ortaya koyuyor.
Strateji üç ana hedef etrafında şekilleniyor. İlk olarak, AB mevcut dijital ortaklıkları derinleştirip yenilerini kurarak uluslararası iş birliğini güçlendirmeyi planlıyor. Bu kapsamda kurulan Dijital Ortaklık Ağı sayesinde hem AB’nin hem de ortak ülkelerin dijital alandaki güvenliği ve rekabetçiliği artırılacak. İkinci olarak, AB özel sektör ve kamu yatırımlarını bir araya getirerek ortak ülkelerdeki dijital dönüşümü destekleyecek. Yapay zekâ fabrikaları, güvenli bağlantılar, dijital kamu altyapıları ve siber güvenlik yatırımları bu kapsamda öne çıkıyor. Üçüncü olarak, AB küresel dijital yönetişimin güçlendirilmesini ve dijital alanda açık, güvenli ve değer temelli bir uluslararası düzen kurulmasını hedefliyor.
AB bu stratejiyi geliştirirken, farklı aktörlerin görüşlerine de başvurdu. Komisyon tarafından 2024 yılının mayıs ayında başlatılan kamuoyu istişaresi kapsamında teknoloji şirketleri, sivil toplum kuruluşları, akademi dünyası ve vatandaşlardan gelen katkılar stratejinin şekillenmesine yardımcı oldu. Bu da stratejinin katılımcı bir yaklaşımla hazırlandığını gösteriyor.
Uluslararası iş birliğinin odaklanacağı öncelikli alanlar arasında güvenilir dijital altyapılar, yapay zekâ, yarı iletkenler, 5G/6G ve kuantum teknolojileri gibi yeni nesil teknolojiler yer alıyor. Ayrıca siber güvenlik, dijital kamu hizmetleri, dijital kimlikler ve dijital yönetişim de iş birliğinin önemli başlıkları arasında. AB, bu alanlarda ortak standartlar ve birlikte çalışabilir çözümler geliştirerek sınır ötesi hizmetleri kolaylaştırmayı, vatandaşların dijital haklarını güçlendirmeyi ve platformlar üzerinden ifade özgürlüğü ile çocukların çevrimiçi güvenliğini korumayı amaçlıyor.
Bu strateji aynı zamanda AB’nin küresel dijital yönetişimde lider bir aktör olma iddiasını da pekiştiriyor. Çin ve ABD gibi ülkelerin teknolojik güç yarışına karşılık AB, daha dengeli, şeffaf ve değerlere dayalı bir dijital düzen öneriyor. Küresel Geçit ve Ticaret ve Teknoloji Konseyleri gibi mevcut iş birliği araçları bu hedefin gerçekleştirilmesinde kritik rol oynayacak. AB’nin yeni Uluslararası Dijital Stratejisi, dijital dönüşümün sadece bir teknoloji meselesi değil, aynı zamanda bir değerler mücadelesi olduğunu ortaya koyuyor. Bu bağlamda AB, güvene dayalı, kapsayıcı ve sürdürülebilir bir dijital gelecek için uluslararası ortaklıklarını derinleştirmeye ve yön verici bir rol üstlenmeye kararlı görünüyor.
[1] Avrupa Komisyonu, “The EU sets out its International Digital Strategy”, 05.06.2025, https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/ip_25_1370, Erişim Tarihi: 10.06.2025
[2] Avrupa Komisyonu, “The EU sets out its International Digital Strategy”, 05.06.2025, https://ec.europa.eu/commission/presscorner/api/files/document/print/en/ip_25_1370/IP_25_1370_EN.pdf, Erişim Tarihi: 10.06.2025
