2023 yılında AB'nin geri dönüştürülebilir ham madde ticaretine ilişkin İKV Bilgi Notu yayımlandı.

AB’DE GERİ DÖNÜŞTÜRÜLEBİLİR HAM MADDE TİCARETİ

Aygen Torun, İKV Uzman Yardımcısı

AB İstatistik Ofisi Eurostat, 24 Nisan 2025 tarihinde AB’nin geri dönüştürülebilir ham madde ticaretine ilişkin 2024 yılı verilerini yayımladı.[1] 2024 yılında AB’den AB dışı ülkelere geri dönüştürülebilir ham madde ihracatı (geri dönüştürülebilir atık, hurda ve diğer ikincil ham maddeleri içeriyor) 35,7 milyon ton oldu. Bu da 2023 yılına kıyasla %8,2 düşüş olduğu anlamına geliyor. 2024’te ihracat düşmüş olsa da 2004 yılı ile kıyaslandığında bu miktarın %58,5 oranında daha yüksek olduğu belirtiliyor. AB dışı ülkelerden geri dönüştürülebilir ham madde ithalatı da 46,7 milyon tona ulaşarak 2023 yılına oranla %17,5 artış gösterdi. 2004 yılıyla kıyaslandığında ise ithalatın %7,2 arttığı görülüyor.

İhracatın en fazla olduğu ham madde 2024 yılında metaller oldu. Metallerde ihracat 19 milyon ton olarak kaydedildi, bu da toplam ihracatın yarısından fazlasını oluşturdu (%53,3). Metalleri kâğıt ve karton ile organik materyaller takip ediyor. En fazla ithalatın gerçekleştirildiği ham maddeler organik materyaller olarak kaydedildi. İthalatın %60,7’sini oluşturan organik materyaller ürün grubunu sırasıyla mineraller ve metaller izliyor.

AB’nin geri dönüştürülebilir ham madde ticaretinde en büyük ticaret ortakları Türkiye ve Brezilya oldu. Türkiye, 2023 yılında olduğu gibi 2024’te de AB’nin geri dönüştürülebilir ham madde ihracatında ilk sıradaydı. Türkiye’ye yapılan ihracat 12,3 milyon ton oldu. İhracatta Birleşik Krallık (3,8 milyon ton), Hindistan (3,1 milyon ton), Mısır (1,8 milyon ton) ve İsviçre (1,6 milyon ton) öne çıkan ülkeler olarak sıralandı. Türkiye’ye yapılan ihracatın diğer ticaret ortaklarından oldukça fazla olduğu görüldü.

Geri dönüştürülebilir ham madde ithalatında ise 9,8 milyon ton ile ilk sırayı Brezilya aldı. Brezilya’yı Arjantin (7,8 milyon ton), Birleşik Krallık (4,5 milyon ton), Ukrayna (4,2 milyon ton) ve Endonezya (2,4 milyon ton) izledi.