İKV'DEN KOMİSYONUN EKO-TASARIM VE ENERJİ ETİKETLEMESİ ÇALIŞMA PLANINA İLİŞKİN BİLGİ NOTU
KOMİSYONUN EKO-TASARIM VE ENERJİ ETİKETLEMESİ İÇİN 2025-2030 ÇALIŞMA PLANI
Aygen Torun, İKV Uzman Yardımcısı
Avrupa Komisyonu, 16 Nisan 2025 tarihinde Sürdürülebilir Ürünler için Eko-Tasarım Tüzüğü (Ecodesign for Sustainable Products Regulation) ve Enerji Etiketlemesi Tüzüğü (Energy Labelling Regulation) için 2025-2030 Çalışma Planı’nı kabul etti.[1] Bu sayede AB’de döngüsellik, verimlilik ve rekabetçilik konusundaki çalışmaların hızlanması bekleniyor.
Bu planla önümüzdeki beş yıl içerisinde eko-tasarım gerekliliklerine ve enerji etiketlemesine tabi olacak öncelikli ürünlerin listesi belirlendi ve döngüsel ekonomiye en fazla katkı yapma potansiyeli taşıyan ürünler seçildi. Bu ürünler şu şekilde sıralanıyor:
- Çelik ve alüminyum,
- Tekstil (giyim odaklı),
- Mobilya,
- Lastik,
- Yatak.
Komisyon ayrıca elektronikler ve küçük ev aletleri gibi ürünlerin onarılabilirliğini artırma yükümlülüğüne ilişkin yatay tedbirler belirleyecek. Bu tedbirler kapsamında ürünler için onarılabilirlik puanı uygulaması başlatılacak ve geri dönüştürülebilirlik gereklilikleri belirlenecek.
Gelecekte ortaya koyulacak olan eko-tasarım ve enerji etiketlemesi gereklilikleri aşağıdaki iki unsuru kapsayacak:
- Ürün performansı: asgari dayanıklılık, enerji ve kaynak verimliliği, yedek parçaların erişilebilirliği veya asgari geri dönüştürülmüş içerik gibi unsurları kapsıyor.
- Ürün bilgisi: bir ürünün karbon veya çevre ayak izi gibi temel ürün özelliklerini kapsıyor. Ürün bilgisine Dijital Ürün Pasaportu sayesinde, enerji etiketi içeren ürün bilgisine ise Avrupa Enerji Etiketlemesi için Ürün Kayıt Sistemi’nden ulaşılabilecek.
Komisyon, eko-tasarım ve enerji etiketlemesi gerekliliklerini belirlerken KOBİ’lerin ihtiyaçlarını göz önünde bulunduracak ve onlara özel destek sağlayacak.
[1] European Commission, “Commission rolls out plan to boost circular and efficient products in the EU”, 16.04.2025, https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/ip_25_1071.