İKV'DEN TÜRKİYE'DE IPARD III DESTEKLERİNE İLİŞKİN BİLGİ NOTU
TÜRKİYE’DE IPARD III DESTEKLERİ
Tunç İbrahim Ceylan, İKV Uzman Yardımcısı
IPARD (Instrument for Pre-Accession Assistance Rural Development Programme), tarım ve kırsal kalkınma alanlarında kullanılması için sunulan bir mali kaynak olarak AB aday ülkelerinde tarım sektörünün gelişmesinde, sektörün katma değerli üretim imkânlarında artış sağlanmasında ve sektörün sanayi sektörü ile ortaklığına önemli katkılar sunmaktadır. İstihdamın artırılmasına da yardımcı olan bu fonların kullanımında Türkiye öne çıkmaktadır. Türkiye, IPARD I ve IPARD II’den de faydalanmış ve bu programlar kapsamındaki fonları başarıyla kullanmıştır.
IPARD geçtiğimiz yıla dek 42 ili kapsamaktaydı ve Avrupa Komisyonu tarafından hazırlanan raporlarda IPARD fonlarının tüm illerde kullanılabilir olması bir tavsiye olarak sunulmaktaydı. Bu tavsiye doğrultusunda geçtiğimiz yıl IPARD III, tüm illerde kullanılabilir hâle geldi. Türkiye’nin katkı oranı %25’ten %50’ye yükseldi ve 2024’ten sonraki yedi yıl için toplam bütçe 555 milyon avrodan 785 milyon avroya çıktı.[1]
Tarım ve Orman Bakanlığı Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumunca yürütülen IPARD III kapsamında bir yıllık bir sürede 7,2 milyar liralık hibenin ilgili girişimcilere verileceği açıklandı. Bu hibelerin sektörel dağılımına bakıldığında 396 arıcılık, 177 meyve-sebze işletme depolama tesisi, 147 kırsal turizm tesisi, 92 bitkisel üretim ve 88 zanaatkârlık ve katma değerli ürün üretimi, 54 tarımsal makine parkı, 39 süt toplama merkezi, 32 süt işletme merkezi projesinin yanı sıra 54 adet de diğer kategorisinde değerlendirilen toplamda 1079 girişimin destekleneceği bildirildi.[2]
IPARD III kapsamında destek almayı hak eden illere bakıldığında proje sayısı bakımından en fazla destek 80 proje ile Ordu, 56 proje ile Siirt, 51 proje ile Diyarbakır, 49 proje ile Şanlıurfa ve 38 proje ile Erzincan’a verildi. Programın yeni uygulanmaya başlandığı 39 ilde ise Siirt, Bitlis ve Batman gibi Güneydoğu Anadolu ve Doğu Anadolu illerinin ön plana çıktığı görülüyor.[3]
[1] Omar Zaghloul, “Infografik: IPARD III kapsamında bir yılda 7,2 milyar liralık hibe verilecek”, 16.03.2025. https://www.aa.com.tr/tr/info/infografik/45127
[2] Mustafa Çalkaya, “IPARD III kapsamında bir yılda 7,2 milyar liralık hibe verilecek”, 16.03.2025. https://www.aa.com.tr/tr/ekonomi/ipard-iii-kapsaminda-bir-yilda-7-2-milyar-liralik-hibe-verilecek/3510926