İş piyasasında, istihdamda ve sosyal politikalarda sosyal ortakların rolünün güçlendirilmesi için hazırlanan Avrupa Sosyal Diyalog Paktı’na ilişkin İKV Bilgi Notu yayımlandı.

AVRUPA SOSYAL DİYALOG PAKTI

Hatice Fulya Topyıldız, İKV Uzman Yardımcısı

Avrupa Komisyonu, sektörel sosyal ortaklarla 5 Mart 2025 tarihinde Avrupa Sosyal Diyalog Paktı’nı (Pact for European Social Dialogue) imzaladı.[1] Pakt’a imza atan sosyal ortaklar arasında Avrupa Sendikalar Konfederasyonu (European Trade Union Confederation – ETUC), BusinessEurope, Avrupa Kamu Teşebbüsleri Merkezi (SGI Europe) ve SMEunited bulunuyor. Bu pakt aracılığıyla iş piyasasında, istihdamda ve sosyal politikalarda sosyal ortakların rolünün güçlendirilmesi hedefleniyor. Toplumsal diyaloğu genişletme ve sosyal ortaklarla istişare sürecini teşvik etme amacı taşıyan Avrupa Sosyal Diyalog Paktı, bu amaçlar doğrultusunda atılacak adımları içeren uzun dönemli bir çerçeve olarak nitelendiriliyor.

Avrupa Sosyal Diyalog Paktı Neler İçeriyor?

Avrupa Sosyal Diyalog Paktı kapsamında Komisyon,

• Avrupa Sosyal Diyalog Temsilcisi atayacak ve bu temsilci sosyal ortaklarla istişare yapılmasını teşvik edecek, sosyal diyaloglarla ilgili endişeleri AB kurumlarına iletecek ve Komisyon içerisindeki farkındalığı artıracak,
• Sosyal ortaklarla birlikte 2025 yılında sunulmak üzere Kaliteli İşler Yol Haritası (Quality Jobs Roadmap) hazırlayacak,
•  Gelecek yıl için hazırlayacağı çalışma programını kabul etmeden önce sosyal ortaklarla öncelikler konusunda görüş alışverişinde bulunacak,
• AB düzeyinde toplumsal diyalog hakkında sosyal ortaklardan raporlar alınmasını sağlayacak bir mekanizma oluşturacak,
• Avrupa Birliği’nin İşleyişi Hakkındaki Anlaşma’nın (Treaty on the Functioning of European Union – TFEU) 153 ve 154’üncü maddeleri kapsamına girmeyen ancak sosyal ortaklar için önem arz eden politika önerileri konusunda sosyal ortaklara danışacak.

Avrupa'daki sektörler arası sosyal ortaklar, Avrupa işgücü piyasalarının karşılaştığı temel ekonomik ve sosyal zorlukları ele alma ve bu zorluklarla başa çıkmak için uygun araçları belirleme hedefi doğrultusunda düzenli olarak çok yıllı çalışma programı hazırlayacak. Ek olarak, sosyal ortaklar kendi özerk toplumsal diyaloglarını geliştirmek üzere ortak prosedürler oluşturacak ve AB düzeyinde kullanılan farklı toplumsal diyalog araçları üzerine birlikte çalışacaklar.

Avrupa Sosyal Diyalog Paktı Nasıl Ortaya Çıktı?

Avrupa Sosyal Diyalog Paktı ilk kez 2024 yılının ocak ayında Val Duchesse Sosyal Ortaklar Zirvesi’nde (Val Duchesse Social Partners Summit) duyuruldu. Zirve’ye Komisyon Başkanı Ursula von der Leyen, Belçika eski Başbakanı De Croo, Komisyonun eski Başkan Yardımcısı Schinas, eski Komisyon Üyesi Schmit, ve Belçika’dan bazı bakanların yanı sıra Avrupa Sendikalar Konfederasyonu, BusinessEurope, SMEunited ve Avrupa Kamu Teşebbüsleri Merkezi’nden temsilciler katıldı.[2] Zirve sırasında Komisyon, Belçika AB Konseyi Dönem Başkanlığı ve sosyal ortaklar, Gelişen Avrupa Sosyal Diyaloğu için Üçlü Bildiri’yi (Tripartite Declaration for a Thriving European Social Dialogue) imzalayarak Avrupa ekonomisi ve iş piyasasının karşılaştığı zorluklara çözüm üretmek için iş birliği yapacaklarını taahhüt ettiler. Ek olarak, taraflar bu Bildiri ile daha iyi çalışma koşullarını ve Avrupa’da iş piyasasının entegrasyonunu teşvik edeceklerini ortaya koydular.