MÜZAKERE SÜRECİNDE KAYDEDİLEN GELİŞMELER
16 TEMMUZ 2008

1) Malların Serbest Dolaşımı	19) Sosyal Politika ve İstihdam
2) İşçilerin Serbest Dolaşımı	20) İşletme ve Sanayi Politikası
3) İş Kurma Hakkı ve Hizmet Sunma Serbestisi	21) Trans-Avrupa Ağları
4) Sermayenin Serbest Dolaşımı	22) Bölgesel Politika ve Yapısal Araçların Koordinasyonu
5) Kamu Alımları	23) Yargı ve Temel Haklar
6) Şirketler Hukuku	24) Adalet, Özgürlük ve Güvenlik
7) Fikri Mülkiyet Hukuku	25) Bilim ve Araştırma
8) Rekabet Politikası	26) Eğitim ve Kültür
9) Mali Hizmetler	27) Çevre
10) Bilgi Toplumu ve Medya	28) Tüketicinin ve Tüketici Sağlığının Korunması
11) Tarım ve Kırsal Kalkınma	29) Gümrük Birliği
12) Gıda Güvenliği, Veterinerlik ve Bitki Sağlığı	30) Dış İlişkiler
13) Balıkçılık	31) Dışişleri ve Güvenlik Politikası
14) Ulaştırma Politikası	32) Mali Kontrol
15) Enerji	33) Mali ve Bütçesel Hükümler
16) Vergilendirme	34) Kurumlar
17) Ekonomik ve Parasal Politika	35) Diğer Konular
18) İstatistik

Müzakere süreci öncesinde yapılan hazırlık çalışmaları, tarama toplantıları ve fiili müzakerelere ilişkin bilgilerin yer alacağı ve sürekli güncellenecek olan bu çalışma, müzakerelere ilişkin genel ve bütüncül bilgi sunmayı amaçlamaktadır. Müzakere sürecinin temel ilkelerinin ve aşamalarının anlatıldığı giriş bölümünün ardından idari yapılanmaya, sürece ilişkin takvime ve son olarak 35 fasıla ilişkin olarak müzakerelerdeki gelişmelere yer verilecektir.

Avrupa Birliği devlet ve hükümet başkanlarının 17 Aralık 2004 Zirvesi’nde aldığı karar doğrultusunda Türkiye 3 Ekim 2005 tarihinde resmen AB’ye katılım müzakerelerine başlamıştır. Bu karar alınırken, AB Komisyonu’nun Türkiye’nin Kopenhag siyasi kriterlerinin yeterli ölçüde karşıladığını belirten tavsiye kararı göz önünde bulundurulmuştur. Böylece, Türkiye’nin AB üyelik süreci son aşamasına girmiştir. 

AB Komisyonu, Kasım 2005’te yeni bir Katılım Ortaklığı Belgesi  hazırlamıştır. Komisyon 2005 İlerleme Raporu’nda ise, Türkiye'nin işleyen bir pazar ekonomisine sahip olduğunu dolayısıyla Kopenhag kriterlerinin ekonomik bölümünü yerine getirdiğini ilk kez kabul etmiştir. Türkiye’nin bu aşamadan sonra, AB Komisyonu’nun 8 Kasım 2006’da açıkladığı İlerleme Raporu’ndaki değerlendirmeleri ışığında KOB’da yer alan öncelikleri yerine getirmesi gerekmektedir. İlerleme Raporu’nda Türkiye’nin Ek Protokol’de yer alan yükümlülüklerini yerine getirerek, limanlarını G. Kıbrıs’a açması gerektiği belirtilmektedir. Türkiye ise soruna BM nezdinde çözüm bulunması gerektiğini AB’ye bildirmiştir. Tarama sürecinde kaydedilen ilerlemeye karşın, Kıbrıs konusunda yaşanan anlaşmazlık süreci yavaşlatmaktadır.

11 Aralık 2006’da gerçekleşen AB Genel İşler Konseyi’nde bir araya gelen AB üye ülkelerinin Dışişleri Bakanları uzun süren tartışmaların ardından 8 fasılda müzakerelerin şimdilik başlatılmamasını öneren 29 Kasım tarihli Komisyon Tavsiyesini kabul etmiştir. Bu çerçevede, Komisyon Türkiye’nin Ek Protokol’e ilişkin taahhütlerini yerine getirdiğini doğrulayana kadar, Türkiye’nin G. Kıbrıs’a yönelik kısıtlamalarını ilgilendiren politika alanlarını kapsayan 8 faslın açılmayacağı ve geçici olarak kapatılmayacağı kararlaştırılmıştır. Bu fasıllar şunlardır; Malların Serbest Dolaşımı, Yerleşim Hakkı ve Hizmet Sunma Serbestisi, Mali Hizmetler, Tarım ve Kırsal Kalkınma, Balıkçılık, Ulaştırma Politikası, Gümrük Birliği, Dış İlişkiler. Öte yandan Konsey, müzakere sürecinin devam ettiğini ve teknik hazırlıkların tamamlandığı başlıkların hemen açılacağını vurgulamıştır. Diğer fasıllarda ise müzakere süreci devam etmektedir.

Türkiye ile AB rasındaki katılım ortaklığının ilkeleri, öncelikleri ve koşullarına ilişkin olarak hazırlanan KOB 2007, Konsey tarafından 26 Şubat 2008 tarihinde kabul edilmiştir. 6 Kasım 2007 tarihinde Komisyon tarafından yayımlanan İlerleme Raporunda, TCK'nın 301. maddesi, yargı bağımsızlığı ve yolsuzlukla mücadeleye ilişkin eleştiriler ön plana çıkmıştır. 13-14 Aralık'ta gerçekleştirilen Zirve sonuç bildirgesinde "katılım konferansı" ifadesine yer verilmemesi yılın son ayında gündemi belirleyen konu olmuştur.

Katılım Müzakereleri Türkiye’nin AB müktesebatını ne kadar sürede kendi iç hukukuna aktarıp yürürlüğe koyacağının ve etkili bir şekilde uygulayacağının belirlendiği süreçtir. Katılım müzakereleri klasik müzakerelerden çok farklıdır; aday ülkelerin hareket alanı oldukça sınırlıdır. AB müktesebatı, son katılım müzakereleri için (5. genişleme dalgası) 31 başlık altında sınıflandırılmıştır. Ancak Hırvatistan ve Türkiye ile başlayan bu yeni süreçte müktesebat faslı sayısı, geniş kapsamlı bazı konuların bölünmesi suretiyle 31’den 35’e çıkarılmıştır. Siyasi kriterler ve ekonomik kriterlerin de müktesebat uyumu kadar büyük önem taşıyacağı bu süreçte, ekonomi alanındaki gelişmeler de AB tarafından yakından izlenecek ve bazı müktesebat başlıklarında müzakerelerin açılmasında “kıyas koşulu” olarak kullanılabilecektir.

SİYASİ/TEKNİK BOYUT

AB Dışişleri Bakanları ve Türk Dışişleri Bakanının bir araya geldiği Hükümetlerarası Konferans müzakerelerin resmi platformudur ve müzakere sürecine ilişkin siyasi kararlar burada alınmaktadır. Ancak fiili müzakereler bu platformda yapılmamaktadır. Hükümetlerarası Konferanslar’da,

• Müzakerelerin resmen açılmasına ilişkin bildirimin yapılması,
• Müzakerelerin hangi müktesebat başlıklarında başlayacağının açıklanması,
• Müzakerelerin sonuçlandığının ilan edilmesi gibi konular ele alınır.

Fiili müzakereler ise AB üye devletlerinin Brüksel’deki daimi temsilcileri ve Türkiye’nin Baş Müzakerecisi başkanlığındaki Müzakere Heyeti arasında gerçekleşir. Bu aşamada, Avrupa Komisyonu ile Türk Müzakere Heyeti bürokratları ve çalışma gruplarının üyeleri arasında çok yoğun gayri resmi temaslar olacaktır.

İDARİ YAPILANMA

• Müzakere Heyeti’nin Başkanı Dışişleri Bakanı Ali Babacan Başmüzakereci olarak belirlenmiştir,
• Siyasi kararlar Bakanlar Kurulu’nda alınacaktır,
• Bakanlıkların ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarının yöneticileri yani müsteşarlar, başkanlar, katılım sürecinde kendi alanlarıyla ilgili yapılacak çalışmalarda kurumlarına yön verecek kilit kişiler olacaktır,
• Ayrıca, her bakanlık ile kurum ve kuruluşta AB ile ilgili çalışmalarda “daimi temas noktası” olacak birer kişi tespit edilmiştir,
• Her bir fasıl için bir “tarama grubu”, bir de “müzakere çalışma grubu” oluşturulacaktır,
• Katılım süreciyle ilgili olarak yapılacak tüm çalışmaların içinde yer alacak ve 35 faslın tümünü takip edecek 5 kurum şunlardır:
       1. Avrupa Birliği Genel Sekreterliği,
       2. Dışişleri Bakanlığı’nın AB birimleri,
       3. Devlet Planlama Teşkilatı’nın AB birimleri,
       4. Başbakanlık Müsteşarlığı’nın ilgili birimleri,
       5. AB Daimi Temsilciliği (Brüksel).
• Yapılacak çalışmaların yürütülmesiyle ilgili bir “İzleme ve Yönlendirme Komitesi” kurulmuştur. Bu komitenin üyeleri:
       1. ABGS Genel Sekreteri,
       2. Dışişleri Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı,
       3. Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşar Yardımcısı,
       4. Başbakanlık Müsteşar Yardımcısı,
       5. Türkiye’nin AB Daimi Temsilcisi’dir.
• Ayrıca kurumlarda uzman danışmanlardan ve uluslararası kuruluşlardan da istifade edileceği, sivil toplum kuruluşlarının AB katılım sürecinin bizzat içinde olacakları, sivil toplum kuruluşları temsilcilerinin hem teknik düzeydeki çalışmalara hem de karar aşamasındaki konularla ilgili değerlendirmelere katılımlarının sağlanmasına özen gösterileceği, ayrıca, akademik çevrenin de çalışmalara katkısının sağlanacağı belirtilmiştir.

TARAMA SÜRECİ

Tarama Süreci 20 Ekim 2005 tarihinde başlamıştır. Tarama toplantıları 13 Ekim 2006’da sorunsuz biçimde tamamlanmış, belirlenen takvime bağlı kalınmıştır.

Her bir müzakere faslı için önce tanıtıcı sonra ayrıntılı tarama toplantısı yapılmıştır. Tanıtıcı taramada Komisyon yetkilileri ilgili müzakere faslındaki AB müktesebatı hakkında bilgi vermiştir. Tanıtıcı toplantının yapılmasından yaklaşık 1 ay sonra ayrıntılı taramaya geçilmiştir. Ayrıntılı taramada şu konularda bilgi verilmiştir:

• Aday ülke ilgili fasıldaki müktesebatı kabul edilebilecek durumda mıdır?
• İlgili fasıldaki müktesebata uygun kanunlar kabul edilmiş midir? Eğer edilmemiş ise, nasıl bir takvim öngörülmektedir?
• İlgili fasıldaki müktesebatı uygulamak için gerekli idari yapılar mevcut mudur? Eğer yoksa, ne zaman kurulacaktır?
• İlgili fasılda geçiş tedbiri talep edilmesi öngörülmekte midir? (tarama sürecinde geçiş düzenlemelerine ilişkin verilen ön bilgilerin bağlayıcılığı yoktur, bu talepler esas olarak pozisyon belgesinde yer alacaktır).

Türkiye için Tarama’ya hazırlık niteliği taşıyan bir süreç, esasen 11 Nisan 2000 tarihinde yapılan Ortaklık Konseyi Toplantısında alınan 3/2000 sayılı Kararla “AB müktesebatının ayrıntılı incelemesi” adı altında fiilen 5 yıl önce başlatılmıştır. Buna istinaden Avrupa Birliği Genel Sekreterliği bünyesinde oluşturulan İç Koordinasyon ve Uyum Komitesi’nin (İKUK)  görevleri şu şekildedir:

• Avrupa Birliği mevzuatına uyum çalışmaları ile ilgili her türlü çalışmayı izlemek, değerlendirmek ve gerekli koordinasyonu sağlamak,
• Kamu kurum ve kuruluşları, özel sektör, sendikalar, sivil toplum kuruluşları ve akademik çevrelerin Avrupa Birliği mevzuatına uyum çalışmaları ile ilgili önerilerini incelemek ve değerlendirmek,
• Gerekli mevzuat değişikliğine ilişkin öncelikleri belirlemek,
• Bu bilgileri gerektiğinde ilgili kurul ve komitelere sunmak.

AB müktesebatının ana başlıklar şeklinde gruplandırılması sonucunda oluşturulan 9 alt komitede bir araya gelen Avrupa Komisyonu temsilcileri ile Türk bürokratları toplantılar gerçekleştirmiştir. Ayrıca bu komiteler bünyesinde kurulan çalışma grupları da çeşitli kereler bir araya gelmiştir.

Bu komiteler dışında başta Devlet Planlama Teşkilatı ve bakanlıklar olmak üzere diğer ilgili kamu kurumları kendi bünyelerinde çalışma grupları oluşturmak suretiyle müzakere sürecine hazırlıklarını sürdürmektedir. Özellikle DPT’nin 9. Kalkınma Planı (2007-2013) çerçevesinde yaptığı hazırlıklar ve oluşturulan 57 adet Özel İhtisas Komisyonu AB uyum sürecine katkı sağlamıştır.

SÜRECİN İŞLEYİŞİ

Her bir müzakere faslının taraması bittikten sonra, Komisyon üye ülkelere bir rapor sunmaktadır. Buradaki değerlendirme ve öneriler, o fasılda müzakerelerin açılmasına temel teşkil etmektedir. Komisyon, raporlarında, ayrıntılı tarama sırasında Türkiye tarafından verilen bilgilere dayanarak müzakerelere hazır olunup olunmadığını değerlendirecek ve sonuç kısmında ya faslın müzakereye açılmasını önerecek; ya da bunun için tamamlanması gereken kıyas koşullarını (benchmarks) ortaya koyacaktır. Taraması tamamlanan fasıllarda Komisyon’un önerisi ve 27 üye ülkenin onayıyla fiili müzakerelere geçilecektir. Komisyon her bir fasıl için öneri hazırlarken, o faslın kapanma ve (gerekli hallerde de) açılma kriterlerini belirleyebilecektir. Herhangi bir fasılda müzakerelerin fiili olarak başlaması için tüm tarama sürecinin tamamlanması beklenmeyecek, bir yandan tarama süreci devam ederken bir yandan da bazı fasıllarda fiili müzakereler yapılabilecektir.

Fiili müzakerelere geçilmeden önce açılan fasılla ilgili mevzuat gözden geçirilerek, mevzuatın AB müktesebatına uyumunun hangi takvimde ve ne tür değişiklikler yapılarak üstlenileceğini ve uygulanacağını içeren bir “Pozisyon Belgesi”nin hazırlanması gerekecektir. Müzakere Heyeti, oluşturduğu taslak müzakere pozisyonlarını Bakanlar Kurulu’na takdim edecektir. Bu kapsamda, ilgili kamu kurum ve kuruluşları, özel sektör, sivil toplum kuruluşları ve üniversite temsilcilerinden görüş alınacaktır. Müzakere Pozisyon Belgesi Bakanlar Kurulu’nun onaylamasıyla kesinleşecek ve AB’ye sunulacaktır. Müzakere pozisyonunda AB Müktesebat başlığına uyumda katedilen mesafe, öngörülen uyum çalışmalarına ilişkin takvim, uyum çalışmalarının finansman ihtiyacı belirtilmektedir. Bazı konularda üyelik gerçekleşmeden önce tam uyum sağlanamayabilmektedir. AB müktesebatının üstlenerek uygulamaya koyulması sırasında bazı alanlarda ekonomik ve sosyal bakımdan zarara uğranabileceği düşünülüyorsa geçiş süreleri istenebilmektedir. Bu talepler güçlü, haklı ve inandırıcı gerekçelerle ve en önemlisi makul sürelerle ortaya koyulmalıdır. Hazırlanacak “etki analizi” raporları Türkiye’nin pozisyonunu güçlendirmek amacıyla kullanılacaktır. Müzakerelerin esas olarak bu aşamada yapılacağı göz önünde bulundurulmalıdır.

AB Dönem Başkanlığı aday ülkenin Pozisyon Belgesini aldıktan sonra üye ülkelere dağıtmakta ve Komisyon ile üye ülkelerin katkılarıyla yine sadece o fasılla ilgili AB’nin “Ortak Pozisyon Belgesi” oluşturulmaktadır. Ardından fiili müzakereler başlamaktadır. Her bir fasıl müzakere edildikten sonra geçici olarak kapanmaktadır. AB, mevzuat uyumunun yanı sıra uygulamada kaydedilen gelişmeleri de dikkate alıp değerlendirmektedir. Öte yandan, bir fasıldan diğerine geçildiğinde, aradaki süre içerisinde AB mevzuatı değişebilecek, bu değişime de uyum sağlamak gerekecektir. Ancak netice itibariyle geçici de olsa bir faslın kapanması, aday ülkenin o konuda AB standardına ulaştığı veya ulaşma yolunda AB’yi ikna eden sağlam strateji ve hedefler ortaya koyduğu anlamına gelmektedir.

Müzakere sürecine ilişkin daha detaylı bilgi için tıklayınız.

Müktesebat fasıllarına ilişkin detaylı bilgi için tıklayınız.

Tarama toplantıları hakkında detaylı bilgi için tıklayınız.

Tarama sonu raporlarına ulaşmak için tıklayınız.

 MÜZAKERE TAKVİMİ

	Tanıtıcı Tarama	Ayrıntılı Tarama	Müzakere Başlangıç/ Geçici Kapanış
25. Bilim ve Araştırma	20 Ekim 2005	14 Kasım 2005	12 Haziran 2006
26. Eğitim ve Kültür	26 Ekim 2005	16 Kasım 2005
5.Kamu Alımları	7 Kasım 2005	28 Kasım 2005
8. Rekabet Politikası	8-9 Kasım 2005	1-2 Aralık 2005
3.Yerleşme Hakkı ve Hizmet Sunma Serbestisi	21-22 Kasım 2005	19-20 Aralık 2005
4. Sermayenin Serbest Dolaşımı	25 Kasım 2005	22 Aralık 2005
11. Tarım ve Kırsal Kalkınma	5-8 Aralık 2005	23-26 Ocak 2006
1. Malların Serbest Dolaşımı	16-20 Ocak 2006	20-24 Şubat 2006
24. Adalet, Özgürlük ve Güvenlik	23-25 Ocak 2006	13-15 Şubat 2006
29. Gümrük Birliği	31 Ocak-1 Şubat 2006	13-14 Mart 2006
7. Fikri Mülkiyet Hukuku	6-7 Şubat 2006	2-3 Mart 2006
19. Sosyal Politika ve İstihdam	8-10 Şubat 2006	20-22 Mart 2006
17. Ekonomik ve Parasal Politika	16 Şubat 2006	23 Mart 2006
13. Balıkçılık	24 Şubat 2006	31 Mart 2006
12. Gıda Güvenliği, Veterinerlik ve Bitki Sağlığı	9-15 Mart 2006	24 Nisan-28 Nisan 2006
20. İşletme ve Sanayi Politikası	27-28 Mart 2006	4-5 Mayıs 2006
9. Mali Hizmetler	29-30 Mart 2006	2-3 Mayıs 2006
27. Çevre	3-11 Nisan 2006	29 Mayıs-2 Haziran 2006
15. Enerji	15-17 Mayıs 2006	14-16 Haziran 2006
32. Mali Kontrol	18 Mayıs 2006	30 Haziran 2006
16. Vergilendirme	6-7 Haziran 2006	11-12 Temmuz 2006
28. Tüketicinin ve Tüketici Sağlığının Korunması	8-9 Haziran 2006	6-7 Temmuz 2006
10. Bilgi Toplumu ve Medya	12-13 Haziran 2006	13-14 Temmuz 2006
18. İstatistik	19-20 Haziran 2006	17-18 Temmuz 2006
6. Şirketler Hukuku	21 Haziran 2006	20 Temmuz 2006
14. Taşımacılık Politikası	26-29 Haziran 2006	25-28 Eylül 2006
21. Trans-Avrupa Ağları	30 Haziran 2006	29 Eylül 2006
30. Dış İlişkiler	10 Temmuz 2006	13 Eylül 2006
2. İşçilerin Serbest Dolaşımı	19 Temmuz 2006	11 Eylül 2006
23. Yargı ve Temel Haklar	6-8 Eylül 2006	11-13 Ekim 2006
33. Mali ve Bütçesel Hükümler	6 Eylül 2006	4 Ekim 2006
22. Bölgesel Politika ve Yapısal Araçların Koordinasyonu	11-12 Eylül 2006	9-10 Ekim 2006
31. Dışişleri ve Güvenlik Politikası	14 Eylül 2006	6 Ekim 2006

1. MALLARIN SERBEST DOLAŞIMI

Malların serbest dolaşımı, geniş ve birbiri ile yakından ilişkili bir çok alanın düzenlenmesi ile mümkün olabilmektedir. Bunun için gümrük vergileri, eş etkili vergiler ve miktar kısıtlamalarının kaldırılmasının yanı sıra ticarete konu olan ürünlere ilişkin ortak kurallar gerekmektedir. Söz konusu kurallar “uyumlaştırılmış” ve “uyumlaştırılmamış” alan olarak ikiye ayrılmaktadır. Uyumlaştırılmamış alan konusunda uygulanan ilkeye göre, herhangi bir ürün bir Birlik ülkesinde yasal olarak satılıyorsa diğer ülkelerde de herhangi bir engelle karşılaşmadan satılabilmelidir. Uyumlaştırılmış alana ilişkin olarak ise, “Klasik Yaklaşım” ve “Yeni Yaklaşım” olarak adlandırılan iki sistem uygulanmaktadır. Klasik Yaklaşım, ürünlere ilişkin detaylı düzenlemeleri içermektedir. Yeni yaklaşım, ürünlere ilişkin temel gereklilikleri belirlemekte ve uygunluk değerlendirmesi, akreditasyon, standardizasyon ve piyasa gözetimi kurumlarını kapsamaktadır. Yeni yaklaşım direktiflerinin büyük çoğunluğu CE işaretini zorunlu kılmaktadır.

İdari Yapılanma
Tarama toplantılarına Türkiye adına İzleme ve Yönlendirme Komitesi'nin (Dışişleri, ABGS, DPT, Başbakanlık ve AB Daimi Temsilciliği) 5 üyesi dışında DTM, Maliye, Sanayi ve Ticaret bakanlıkları ve TSE başta olmak üzere ilgili bakanlık ve kurumlardan yaklaşık 80 kişilik bir heyet katılmıştır.

ALT-KOMİTELER VE DİĞER ÇALIŞMALAR

TARAMA SÜRECİ

Malların serbest dolaşımı, ‘İç Pazar ve Rekabet Alt Komitesi’ kapsamında ele alınmıştır. 2000 yılından bu yana 5 tur toplantı düzenlenmiştir. Alt-komite çalışmaları sayesinde AB müktesebatı ile Türk mevzuatı arasındaki farklılıklar detaylı olarak tespit edilmiştir. DTM’nin de malların serbest dolaşımına ilişkin olarak İhracat Stratejik Planı çerçevesinde oluşturduğu “Gümrük Birliği’nin İşleyişinde Karşılaşılan Sorunların Ortadan Kaldırılması ve AB ile Yürütülecek Katılım Müzakerelerine Hazırlık ve Müzakere Sürecine Destek Sağlanması” Çalışma Grubu ve “AB İcra Kurulu” bulunmaktadır. İcra Kurulu ve Çalışma Grubu ayrıntılı raporlar yayımlamaktadır. Raporlar hizmete özeldir.

Tanıtıcı Tarama (16-20 Ocak 2006) Türkiye tanıtıcı tarama toplantısına geniş bir heyetle katılmıştır. Komisyon yetkilileri toplantıda, Avrupa Topluluğu’nu Kuran Antlaşma’nın (Roma Antlaşması) “malların serbest dolaşımı ilkesi”ne ilişkin 28 ila 30. maddeleri, uyumlaştırılmamış alan, Yeni Yaklaşım’ın temel ilkeleri ve Direktifleri, standardizasyon, akreditasyon, piyasa gözetimi ve Klasik Yaklaşım hakkında bilgi vermişlerdir. Ayrıntılı Tarama (20-24 Şubat 2006) Ayrıntılı tarama toplantısında Türk heyeti tarafından; uyumlaştırılmamış alanda malların serbest dolaşımı, Roma Antlaşması’nın malların serbest dolaşımına ilişkin 28 ila 30. maddeleri, ticarette engeller ve eş etkili tedbirler, ticarette teknik engellerin kaldırılması ve karşılıklı tanıma ilkesi, Yeni Yaklaşım’ın genel ilkeleri ve ürünlere ilişkin mevzuat, uygunluk değerlendirmesi, standardizasyon, akreditasyon, piyasa gözetimi ve Klasik Yaklaşım kapsamında ürünlere ilişkin mevzuat konularında yapılan sunumlarla, Komisyon yetkililerine Türkiye’nin mevcut uyum düzeyine ilişkin bilgi verilmiştir. AB Genel İşler Konseyi 11 Aralık’ta aldığı kararla bu fasılda müzakerelerin Komisyon Türkiye’nin Ek Protokol’e ilişkin taahhütlerini yerine getirdiğini doğrulayana kadar başlatılmamasını kararlaştırmıştır.

2. İŞÇİLERİN SERBEST DOLAŞIMI 

Avrupa entegrasyonunun köşe taşlarından birisi olan işçilerin serbest dolaşımı, üye devlet vatandaşlarının diğer üye ülkelere herhangi bir sınırlama ve yasaklama ile karşılaşmaksızın serbestçe girmesi, ikamet etmesi, açık işe başvurması veya mesleğini icra edebilmesi; gittikleri ülkelerde bu ülkelerin vatandaşları ile eşit şartlarda sosyal haklardan yararlanması anlamına gelmektedir. Ancak AB, son yıllarda işgücü piyasasının daralması ve işsizliğin artması sebebiyle, son genişleme esnasında işçilerin tam olarak serbest dolaşımının yürürlüğe koyulması konusunda geçiş dönemi düzenlemeleri öngörmüştür. Ancak bu önlemlerin sadece işçilerin serbest dolaşımına ilişkin olduğu unutulmamalıdır. Zira toplumumuzda bu düzenleme nedeniyle AB ülkelerine serbestçe seyahat edilemeyeceği yönünde bir yanılgı mevcuttur. Halbuki AB ülkelerine giriş kişilerin serbest dolaşımı başlığı altında değil, özgürlük, adalet ve güvenlik politikası altında düzenlenen bir konudur. Buna ek olarak, kısıtlamaların kendi hesabına çalışanlara, turistlere, öğrencilere veya emeklilere uygulanmadığı vurgulanmalıdır.

İdari Yapılanma
Tarama toplantılarına Türkiye adına İzleme ve Yönlendirme Komitesi'nin (Dışişleri, ABGS, DPT, Başbakanlık ve AB Daimi Temsilciliği) 5 üyesi dışında İçişleri Bakanlığı, Adalet Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Milli Eğitim Bakanlığı, Maliye Bakanlığı, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, Kültür ve Turizm Bakanlığı, Hazine Müsteşarlığı, Merkez Bankası, Yüksek Öğretim Kurumu (YÖK), Türkiye İş Kurumu, Türkiye Sosyal Güvenlik Kurumu yetkililerinden oluşan bir heyet katılmıştır.

ALT-KOMİTELER VE DİĞER ÇALIŞMALAR

TARAMA SÜRECİ

İşçilerin serbest dolaşımı konusu, sosyal güvenliğin koordinasyonu hariç olmak üzere, mevzuat uyumu amacıyla 11 Nisan 2000 tarihinde Türkiye-Avrupa Toplulukları Ortaklık Konseyi’nin 39. toplantısında kurulan “Tek Pazar, Dış Ticaret ve Rekabet Alt Komitesi” kapsamında ele alınmıştır. 2000 yılından bu yana 3 tur toplantı düzenlenmiştir. Toplantılarda Ulusal Program önceliklerinin gerçekleştirilme düzeyine ilişkin değerlendirmelerde bulunulmuştur. Buna ek olarak, ilgili kurumlardan mevzuat uyumu kapsamında bulundukları aşamaları, genel ifadelerden ziyade somut bir şekilde belirtmeleri talep edilmiş ve alınması gereken tedbirlerin yerine getirilmesi için öngörülen sürenin somutlaştırılması gerektiği hususu vurgulanmıştır.

Tanıtıcı Tarama (19 Temmuz 2006) Komisyon yetkilileri toplantıda  istihdam piyasasına giriş, Avrupa İşçi Hareketliliği (EURES), sosyal güvenlik sistemlerinin koordinasyonu, Avrupa Sağlık Sigortası Kartı uygulaması konuları hakkında bilgi vermiştir. Ayrıntılı Tarama (11 Eylül 2006) Türk heyeti tarafından uyumlaştırılmamış alanda işgücü piyasasına erişim, sosyal güvenlik sistemlerinin uyumu ve Avrupa Sağlık ve Güvenlik Kartı başlıkları altında; göçmen işçiler ve hakları, başka bir üye devlette iş arama, çalışma ve ikamet hakkı, göçmen işçiler için kamu sektörü istihdamı, göçmen işçilerin ailelerine tanınan haklar ve  EURES (Avrupa İstihdam Hizmeti) gibi konular ele alınmış ve yapılan sunumlarla Türkiye’nin söz konusu fasılda mevcut uyum düzeyine ilişkin Komisyon yetkililerine bilgi verilmiştir.

3. İŞ KURMA HAKKI VE HİZMET SUNMA SERBESTİSİ

AB içerisinde dört serbestiye dayalı ekonomik bütünleşme projesinin bir ayağını da hizmetler sektörü oluşturmaktadır. Bu alandaki AB mevzuatının yasal temeli Avrupa Topluluklarını Kuran Antlaşma’nın kuruluş hakkını düzenleyen 43–48. maddeleri ile hizmet sağlama serbestisini düzenleyen 49–55. maddelerine dayanmaktadır. Birincil mevzuatın yanı sıra, başlıca ikincil mevzuat olarak, iş kurma hakkı ve hizmet sunumu serbestisinden yararlanmak isteyen kişilerin diğer üye ülkelerde dolaşımı ve ikameti önündeki engellerin kaldırılmasını düzenleyen 73/148/EEC sayılı Konsey Direktifi ve mesleki niteliklerin karşılıklı tanınmasına ilişkin 2005/36/EC sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifi bulunmaktadır. Diğer taraftan, Avrupa Toplulukları Adalet Divanı’nın (ATAD) bu düzenlemelere ilişkin olarak verdiği kararlar da, söz konusu düzenlemelerin yorumlanması bakımından büyük önem taşımaktadır.

İdari Yapılanma
Tarama toplantılarına Türkiye adına İzleme ve Yönlendirme Komitesi'nin (Dışişleri, ABGS, DPT, Başbakanlık ve AB Daimi Temsilciliği) 5 üyesi dışında Maliye, Sanayi ve Ticaret, Sağlık, Milli Eğitim Bakanlıkları, Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlıkları ve diğer ilgili kurum ve kuruluşlardan yaklaşık 50 kişilik bir heyet katılmıştır. Hizmetlerin Serbest Dolaşımı faslı altında mesleki niteliklerin karşılıklı tanınması, iş kurma hakkı ve posta hizmetleri gibi alt başlıklar bulunmaktadır. Tarama toplantılarında en fazla zaman ayrılan alt başlık “mesleki niteliklerin karşılıklı tanınması” olmuştur.

ALT-KOMİTELER VE DİĞER ÇALIŞMALAR

TARAMA SÜRECİ

İş Kurma Hakkı ve Hizmet Sunma Serbestisi ‘İç Pazar ve Rekabet Alt Komitesi’ kapsamında ele alınmıştır. 2000 yılından bu yana 5 tur toplantı düzenlenmiştir. Alt-komite çalışmaları sayesinde AB müktesebatı ile Türk mevzuatı arasındaki farklılıklar detaylı olarak tespit edilmiştir. DPT’nin de Hizmet Sunma Serbestisine ilişkin bir İhtisas Komisyonu ve 2007-2013 Kalkınma Planı hazırlıkları çerçevesinde oluşturduğu bir Çalışma Grubu bulunmaktadır. İhtisas Komisyonu ve Çalışma Grubu ayrıntılı raporlar yayımlamıştır. Tarama sürecinin tamamlanmasının ardından, Ankara’da 21 Ocak 2006 tarihinde, “İş Kurma Hakkı ve Hizmet Sunma Serbestisi” faslındaki tarama çalışmaları ile ilgili sivil topluma yönelik bir bilgilendirme ve değerlendirme toplantısı düzenlenmiştir.

Tanıtıcı Tarama (21-22 Kasım 2005) Türkiye tanıtıcı tarama toplantısına geniş bir heyetle katılmıştır. Komisyon yetkilileri toplantıda daha çok mesleki niteliklerin karşılıklı tanınması alt başlığı üzerinde durmuşlardır. Ayrıntılı Tarama (19-20 Aralık 2005) Toplantıda birinci gün mesleki yeterliliklerin karşılıklı tanınması ele alınmış ve bu konuda AB’de belirlenmiş 7 meslek gurubuna ilişkin Türkiye’deki mevzuatın durumu hakkında sunumlar yapılmıştır. Toplantının ikinci gününde Türkiye, iş kurma hakkı ve posta hizmetleri konularında bilgi vermiştir. AB Genel İşler Konseyi 11 Aralık’ta aldığı kararla bu fasılda müzakerelerin Komisyon Türkiye’nin Ek Protokol’e ilişkin taahhütlerini yerine getirdiğini doğrulayana kadar başlatılmamasını kararlaştırmıştır.

4. SERMAYENİN SERBEST DOLAŞIMI

Sermayenin serbest dolaşımı, malların, kişilerin ve hizmetlerin serbest dolaşımı ile birlikte Avrupa Topluluğu’nun üzerine inşa edildiği temel prensiplerden birini oluşturmaktadır. Bu alandaki müktesebat tüm ekonomik sektörlerde AB kaynaklı doğrudan yabancı yatırımları etkileyen tüm kısıtlamaların kaldırılmasını amaçlamaktadır.

İdari yapılanma
Tarama toplantılarında Türkiye'yi, İzleme ve Yönlendirme Komitesi’nin 5 daimi üyesi (Başbakanlık, Dışişleri, DPT, Türkiye'nin AB Daimi Temsilciliği, ABGS) ayrıca, İçişleri, Maliye, Milli Savunma, Çalışma ve Sosyal Güvenlik, Ulaştırma, Tarım ve Köyişleri, Sanayi ve Ticaret, Turizm ve Kültür bakanlıklarıyla Hazine ve Dış Ticaret müsteşarlıkları, Merkez Bankası, Gelir İdaresi Başkanlığı, SPK, BDDK, RTÜK ile Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü’nden yetkililer temsil etmiştir.

ALT-KOMİTELER VE DİĞER ÇALIŞMALAR

TARAMA SÜRECİ

Sermayenin serbest dolaşımı “Ekonomik ve Parasal Konular, Sermaye Hareketleri ve İstatistik Alt Komitesi” kapsamında ele alınmıştır. 2000 yılından bu yana 6 tur toplantı düzenlenmiştir. Kara para aklanması ise “Gümrükler, Vergilendirme, Uyuşturucu Trafiği ve Kara Para Aklanmasının Önlenmesi” kapsamında ele alınmıştır. DPT’nin Finansal Hizmetler (Mali Piyasalar, Finans Kurumları, Bankacılık, Sigortacılık) Özel İhtisas Komisyonu bulunmaktadır.

Tanıtıcı Tarama (25 Kasım 2005) Tanıtıcı tarama sermayenin serbest dolaşımı ve ödemeler, ödeme sistemleri ve kara para aklanmasının önlenmesi ana başlıkları altında yapılmıştır. Ayrıntılı Tarama (22 Aralık 2005) Toplantıda Türkiye Komisyon’a, sermaye hareketleri ve ödemelerle ilgili genel bilginin yanı sıra izin prosedürleri, doğrudan yatırımlarla ilgili düzenlemeler, yabancıların gayrimenkul edinimiyle ilgili düzenlemeler, özelleştirmeyle ilgili kısıtlamalara ilişkin bilgiler aktarmıştır.

5. KAMU ALIMLARI

Kamu Alımları ayrı bir fasıl olarak ilk defa ele alınmaktadır. Bu fasıl altındaki birincil mevzuat Amsterdam Antlaşması’nın 2, 3, 10, 12, 16, 28–31, 43–55, 81–89, 95, 211, 220, 226, 228 ve 296. maddelerinden oluşmaktadır. 70/32/EEC ve 71/304/EEC sayılı direktifler ise bu fasıl altındaki temel ikincil mevzuat olarak öne çıkmaktadır. Kamu ihalelerinde AB mevzuatı rekabetin korunmasına büyük önem vermektedir. Kamu-Özel İşbirliği ve Savunma Sözleşmeleri fasıl altındaki önemli alt başlıklardır.

İdari Yapılanma
Tarama toplantılarına Türkiye adına İzleme ve Yönlendirme Komitesi'nin (Dışişleri, ABGS, DPT, Başbakanlık ve AB Daimi Temsilciliği) 5 üyesi dışında Kamu İhale Kurumu, Rekabet Kurumu, Savunma Bakanlığı ve diğer ilgili kurum ve kuruluşlardan yaklaşık 50 kişilik bir heyet katılmıştır.

ALT-KOMİTELER VE DİĞER ÇALIŞMALAR

TARAMA SÜRECİ

Kamu İhaleleri, ‘İç Pazar ve Rekabet Alt Komitesi’ kapsamında ele alınmıştır. 2000 yılından bu yana 5 tur toplantı düzenlenmiştir. Alt-komite çalışmaları sayesinde AB müktesebatı ile Türk mevzuatı arasındaki farklılıklar detaylı olarak tespit edilmiştir. DPT’nin de Kamu İhalelerine ilişkin bir İhtisas Komisyonu ve 2007-2013 Kalkınma Planı hazırlıkları çerçevesinde oluşturduğu bir Çalışma Grubu bulunmaktadır. İhtisas Komisyonu ve Çalışma Grubu ayrıntılı raporlar yayımlamıştır. Tarama sürecinin tamamlanmasının ardından, Ankara’da 17 Aralık 2005 tarihinde, “Kamu İhaleleri” faslındaki tarama çalışmaları ile ilgili sivil topluma yönelik bir bilgilendirme ve değerlendirme toplantısı düzenlenmiştir.

Tanıtıcı Tarama (7 Kasım 2005) Türkiye tanıtıcı tarama toplantısına geniş bir heyetle katılmıştır. Komisyon yetkilileri toplantıda genel ilkeler, Kamu – Özel işbirliği, Savunma İhaleleri ile Sosyal ve Çevre içerikli Alımlar alt başlıkları üzerinde durmuştur. Ayrıntılı Tarama (28 Kasım 2005) Toplantıda Türk yetkililer tüm alt başlıklarda detaylı sunumlar yapmış ve AB mevzuatı ile Türk mevzuatı arasındaki farklılıklara değinmiştir. Kamu hizmetleri alanındaki ihaleler ve itirazlar özellikle üstünde durulan konular olarak öne çıkmıştır. Bu çerçevede bazı farklılıkların mevzuattan ziyade kullanılan kavramların değişik olmasından kaynaklandığı Komisyon’a iletilmiştir. AB Komisyonu tarafından hazırlanan tarama raporunda müzakerelerin açılması için aşağıdaki kıyas kriterlerinin yerine getirilmesi istenmiştir:  Kamu alımları ile ilgili yeknesak bir politika uygulanmasından sorumlu olacak bir kurumun belirlenmesi, Kamu alımları konusunda mevzuat uyumunun tam olarak sağlanması ve gerekli idari kapasitenin oluşturulması konusunda, uygulama takvimini de içeren kapsamlı bir stratejinin Avrupa Komisyonu’na sunulması, Mevzuatın kapsamının idareler ve sözleşmeler hususundaki AB mevzuatı ile uyumlu hale getirilmesi ve Topluluk mevzuatı ile uyumlu olmayan tüm istisnaların yürürlükten kaldırılması.

6. ŞİRKETLER HUKUKU

Topluluk üyeleri arasında, şirketler hukuku, kurumsal yönetim, muhasebe ve denetim ile ilgili mevzuatların uyumlaştırılması amacıyla yapılan yasal düzenlemeler, tarafların eşit biçimde korunmasını, şirket kurma özgürlüğünün sağlanmasını, iş hayatında rekabet gücünün ve etkinliğin artırılmasını, işletmeler arasında sınır-ötesi işbirliğinin güçlendirilmesini ve şirketler hukukunun modernizasyonu ile ilgili görüş alışverişinin sağlanmasını amaçlamaktadır. Bu çerçevede, şirket belgelerinin açıklanma prosedürleri, şirketlerin kuruluşu ve sermayenin korunması, şirketlerin birleşmesi ve bölünmesi, yıllık hesaplar, konsolide hesaplar, yasal denetçilerin asgari nitelikleri, farklı üye devletlerde açılan şubelerin tescil ve ilan şartları ve girişimcilerin şirket kurmalarının kolaylaştırılması gibi konularda ortak kurallar belirlenmiştir.

İdari Yapılanma
Tarama toplantılarına Türkiye adına İzleme ve Yönlendirme Komitesi'nin (Dışişleri, ABGS, DPT, Başbakanlık ve AB Daimi Temsilciliği) 5 üyesi dışında Adalet Bakanlığı, Milli Savunma Bakanlığı, Maliye Bakanlığı, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı, Hazine Müsteşarlığı, Dış Ticaret Müsteşarlığı, Merkez Bankası, BDDK, SPK, RTÜK, Gelir İdaresi Başkanlığı ve Türkiye Muhasebe Standartları Kurumu yetkililerinden oluşan bir heyet katılmıştır.

ALT-KOMİTELER VE DİĞER ÇALIŞMALAR

TARAMA SÜRECİ

Şirketler hukuku ile ilgili konular ‘İç Pazar ve Rekabet Alt Komitesi’ kapsamında ele alınmıştır. 2000 yılından bu yana 5 tur toplantı düzenlenmiştir. Alt-komite çalışmaları sayesinde AB müktesebatı ile Türk mevzuatı arasındaki farklılıklar detaylı olarak tespit edilmiştir.  Şirketler hukuku faslına ilişkin çalışmalara, 9. Kalkınma Planı içerisinde Finansal Hizmetler Özel İhtisas Komisyonu kapsamında yer verilmiştir.

Tanıtıcı Tarama (21 Haziran 2006) Komisyon yetkilileri toplantıda şirketler hukuku ve kurumsal yönetişim başlığı altında hisse sahipleri ve şirketlerle ilgili üçüncü tarafların eşit biçimde korunması, limited şirketlerde ve şubelerde şirket belgelerinin açıklanması, saklı pay, devralma fiyatı teklifi, ulusal ve ulus-ötesi birleşmeler, limited şirketlerin bölünmesi, Avrupa Şirketi, yıllık bilanço, konsolide hesaplar, Avrupa Ekonomik Çıkar Grubu ve Uluslararası Mali Raporlama Standartları gibi konular hakkında bilgi vermişlerdir. Ayrıntılı Tarama (20 Temmuz 2006) Toplantıda, Türk heyeti tarafından şirketler hukuku ve kurumsal yönetişim başlığı altında; hisse sahipleri ve şirketlerle ilgili üçüncü tarafların eşit biçimde korunması, limited şirketlerde ve şubelerde şirket belgelerinin ifşa edilmesi, saklı pay, devralma fiyatı teklifi, ulusal ve ulus-ötesi birleşmeler, Avrupa Şirketi, yıllık bilanço, konsolide hesaplar, Avrupa Ekonomik Çıkar Grubu ve Uluslararası Mali Raporlama Standartları gibi konular hakkında Türkiye'nin AB müktesebatıyla mevcut uyum durumu hakkında bilgi verilmiştir. ABGS, Pozisyon Belgesi'nin hazırlanması amacıyla 21 Mart 2008 tarihinde ilgili sivil toplum kuruluşlarından görüşlerini sunmalarını talep etmiştir.

MÜZAKERELER

Üye ülkelerin Genişleme Çalışma Grubu’nda vardığı uzlaşma, AB Daimi Temsilciler Komitesi (COREPER) toplantısında tartışılmadan onaylanarak, 17 Haziran 2008 tarihinde düzenlenen Hükümetler Arası Konferans'la (HAK) ilgili fasılda müzakereler açılmıştır. AB'nin Türkiye ile müzakereler konusunda Aralık 2006’da aldığı karar uyarınca Türkiye'nin liman ile havalimanlarını Rum gemi ve uçaklarına açmasını öngören Ek Protokol'ün uygulanması ile birlikte aşağıdaki  kapanış kriterleri belirlenmiştir: • Türk Ticaret Kanunu’nun kabul edilmesi, Kanun’un yürürlüğe girmesine ilişkin olarak, AB müktesebatına uyumlu düzenlemelerin yapılması. • Sermaye Piyasası Kanunu’nun ilgili müktesebata uygun olarak yenilenmesi. • İkincil mevzuat dahil olmak üzere, muhasebe, mali bildirim ve zorunlu denetleme düzenlemelerinin AB müktesebatı ile uyumlaştırılması. • Denetim standartları ve kurallarının belirlenmesinde, kamusal gözetim altında bağımsız denetçilerin ve denetim şirketlerinin yetkilendirilmesinde yetkili tek üst organ olacak Türk Denetim Standartları Kurulu’nun oluşturulması. • Şirketler hukuku müktesebatına uyum ve uygulama kapasitesinin güçlendirilmesi.

7. FİKRİ MÜLKİYET HUKUKU

AB içerisinde fikri hakların korunması ile ilgili farklı uygulamaların sürdürülmesi, mal ve hizmetlerin serbest dolaşımını olumsuz yönde etkileyen, rekabeti bozan ve Tek Pazar’ın işleyişine zarar veren sonuçlar doğurmaktadır. Bu nedenle, ilgili AB mevzuatı, ulusal düzenlemeler arasındaki farklılıkların giderilmesini amaçlamaktadır. Bu çerçevede, telif hakları ve bağlantılı hakların korunması konusunda ortak kurallar belirlenmiştir. Ayrıca, veritabanlarının, bilgisayar programlarının, entegre devre topografyalarının, uydu yayıncılığı ve kablolu yeniden iletimin korunması da belirli kurallara bağlanmıştır. Sınai mülkiyet hakları alanında ise, ortak bir Topluluk Markası ve Topluluk Tasarımı oluşturulmuştur. Bunun dışında, biyoteknolojik buluşlar, eczacılık ve bitki koruma ürünlerine yönelik çeşitli düzenlemeler bulunmaktadır. Müktesebat, telif hakları ve sınai mülkiyet haklarının uygulanması ile ilgili uyumlaştırılmış kurallar da içermektedir.

İdari Yapılanma
Tanıtıcı ve ayrıntılı tarama toplantılarına Türkiye adına İzleme ve Yönlendirme Komitesi'nin 5 üyesi (Dışişleri, ABGS, DPT, Başbakanlık ve AB Daimi Temsilciliği) dışında Türk Patent Enstitüsü (TPE), Kültür ve Turizm Bakanlığı, Gümrük Müsteşarlığı, İçişleri Bakanlığı, Adalet Bakanlığı, Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK), Dış Ticaret Müsteşarlığı (DTM), Tarım ve Köyişleri Bakanlığı ve Sağlık Bakanlığı’ndan yetkililer katılmıştır.

ALT-KOMİTELER VE DİĞER ÇALIŞMALAR

TARAMA SÜRECİ

Fikri mülkiyet hakları ile ilgili konular ‘İç Pazar ve Rekabet Alt Komitesi’ kapsamında ele alınmıştır. 2000 yılından bu yana 5 tur toplantı düzenlenmiştir. Alt-komite çalışmaları sayesinde AB müktesebatı ile Türk mevzuatı arasındaki farklılıklar detaylı olarak tespit edilmiştir. DPT’nin, Dokuzuncu Kalkınma Planı (2007-2013) çerçevesinde, fikri mülkiyet hakları konusunda oluşturduğu bir Özel İhtisas Komisyonu bulunmaktadır. Komisyon, eser sahibinin hakları ve bağlantılı haklar ve sınai haklar konularında çeşitli raporlar yayımlamıştır.

Tanıtıcı Tarama (6-7 Şubat 2006) Toplantıda, Komisyon yetkilileri, telif hakları ve bağlantılı haklar, veritabanlarının korunması, korumanın süresi, telif haklarının kiralanması ve ödünç verilmesi, uydu yayıncılığı ve kablo yoluyla yeniden iletim, yeniden satış hakkı, bilgisayar programları ve yarı iletken ürünlerin topografyaları ile ilgili AB düzenlemeleri hakkında Türk heyetini bilgilendirmiştir. Sınai mülkiyet hakları alanında ise, ticari markalar, biyoteknolojik buluşlar, patentler, ek koruma sertifikaları, zorunlu lisans ve endüstriyel tasarım konularındaki mevzuat ele alınmıştır. Ayrıntılı Tarama (2-3 Mart 2006) Toplantıda Komisyon yetkililerine ilgili Türk mevzuatı hakkında bilgi veren Türk heyeti, özellikle AB nezdinde uyumlaştırılmış konuların üzerinde durmuştur. Komisyon yetkilileri, fikri mülkiyet hakları alanında faaliyet gösteren kurum ve kuruluşlar hakkında bilgilendirilmişlerdir. Ayrıca, bu alanda faaliyet gösteren uzman mahkemeler tarafından alınan kararlara ilişkin veriler de Komisyon yetkilileri ile paylaşılmıştır. ABGS, Pozisyon Belgesi'nin hazırlanması amacıyla 7 Mart 2008 tarihinde ilgili sivil toplum kuruluşlarından görüşlerini sunmalarını talep etmiştir.

MÜZAKERELER

Üye ülkelerin Genişleme Çalışma Grubu’nda vardığı uzlaşma, AB Daimi Temsilciler Komitesi (COREPER) toplantısında tartışılmadan onaylanarak, 17 Haziran 2008 tarihinde düzenlenen Hükümetler Arası Konferans'la (HAK) ilgili fasılda müzakereler açılmıştır. AB'nin Türkiye ile müzakereler konusunda Aralık 2006’da aldığı karar uyarınca Türkiye'nin liman ile havalimanlarını Rum gemi ve uçaklarına açmasını öngören Ek Protokol'ün uygulanması ile birlikte aşağıdaki  kapanış kriterleri belirlenmiştir: • Türkiye, Komisyon tarafından kendisine 3 Nisan 2008 tarihinde tebliğ edilen teknik şartname uyarınca fikri mülkiyete ilişkin konularda başarılı bir diyalog oluşturmuştur. • Uygulayıcı kurumların korsan ve taklit mal ile mücadelede yeterli idari kapasiteye sahip olmaları. • İhlallerin soruşturulması, kovuşturulması ve davaya konu olmalarında tatminkar ilerleme sağlanması ve AB’ye ihraç edilen korsan ve taklit malların sayısının azaltılması dahil olmak üzere, Fikri Mülkiyet Hukukunun etkili uygulanmasında performansın ilerletilmesi. • Hakların tüketilmesi ve ek koruma sertifikaları konularında yasal düzenlemelerin yapılması ve söz konusu düzenlemelerin katılım ile yürürlüğe girmesinin sağlanmasına ilişkin Topluluk müktesebatına uyumun tamamlanması.

8. REKABET POLİTİKASI

Rekabet Politikası ile İç Pazar’da sağlıklı bir rekabet ortamının korunması amaçlanmaktadır. Rekabet Politikası’nın ana başlıklarını şirketlere yönelik kuralları içeren anti-tröst, şirket birleşme ve devralmaları ile devlet yardımlarının denetlenmesi konuları oluşturmaktadır. Rekabet Politikası, üye ülkeler arasındaki ticareti etkileyen ve amacı veya etkisi İç Pazar’daki rekabeti önlemek, kısıtlamak veya bozmak olan anlaşmaları ve uyumlu eylemleri, hakim durumun kötüye kullanılmasını yasaklamaktadır. Üye ülkeler, kamu teşebbüsleri ile kendilerine özel veya inhisarı hak tanıdıkları teşebbüsler lehine ayrımcılık yapamamaktadır. Üye ülkeler tarafından şirketlere verilen teşvikler de -istisnalar dışında- Komisyon’a bildirilmekte ve denetlenmektedir. 

İdari Yapılanma
Tarama toplantılarına Türkiye adına İzleme ve Yönlendirme Komitesi'nin 5 üyesi (Dışişleri, ABGS, DPT, Başbakanlık ve AB Daimi Temsilciliği) dışında Maliye, Tarım ve Köyişleri, Sanayi ve Ticaret, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlıkları, Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlıkları ile TÜBİTAK, EPDK, Kamu İhale Kurumu, Rekabet Kurumu, RTÜK, Gelir İdaresi Başkanlığı, KOSGEB ve Eximbank'tan yaklaşık 50 kişilik bir heyet katılmıştır. Şirketlere yönelik rekabet kuralları (anti-tröst) alanında Rekabet Kurumu’nun, devlet yardımları alanında ise DPT’nin ön plana çıktığı ve müktesebata uyum çalışmalarını yönlendirdiği görülmektedir.

ALT-KOMİTELER VE DİĞER ÇALIŞMALAR

TARAMA SÜRECİ

Rekabet ve devlet yardımları konuları "İç Pazar ve Rekabet Alt Komitesi" kapsamında ele alınmıştır. 2000 yılından bu yana 5 tur toplantı düzenlenmiştir. Alt-komite çalışmaları sayesinde AB müktesebatı ile Türk mevzuatı arasındaki farklılıklar detaylı olarak tespit edilmiştir. DPT’nin 2007-2013 Kalkınma Planı hazırlıkları çerçevesinde oluşturduğu devlet yardımları ve rekabet politikasına ilişkin ayrı Özel İhtisas Komisyonları bulunmaktadır. ÖİK’lar ayrıntılı raporlar yayımlamıştır. Tarama sürecinin tamamlanmasının ardından, Ankara’da 17 Aralık 2005 tarihinde, “Rekabet Politikası” faslındaki tarama çalışmaları ile ilgili sivil topluma yönelik bir bilgilendirme ve değerlendirme toplantısı düzenlenmiştir.

Tanıtıcı Tarama (8-9 Kasım 2005) Komisyon yetkilileri toplantıda, Türkiye’nin müktesebat uyumunda önemli eksikleri bulunan Topluluğun devlet yardımları sistemi üzerinde durmuşlardır. Ayrıntılı Tarama (1-2 Aralık 2005) Toplantıda ilk gün devlet yardımları ikinci gün ise anti-tröst kuralları ele alınmıştır. AB ile müzakere sürecinde Rekabet Politikası faslında müzakerelerin önemli ölçüde devlet yardımları alanında geçeceği belirtilmiştir. Anti-tröst alanında ise birkaç uyum eksikliği dışında mevzuat ve uygulamanın yeterli olduğu görülmüştür. Kamuya ait tekeller ve genel ekonomik fayda konusu da ele alınmıştır. AB Komisyonu Türkiye'ye gönderdiği tarama raporunda bu fasılda tanıtıcı ve ayrıntılı tarama sürecinin başarı ile sonuçlandığını belirtmiş, ancak müzakerelerin açılması için aşağıdaki kıyas kriterlerini belirlemiştir: devlet yardımları envanterinin çıkarılması, devlet yardımları denetleme yasasının yürürlüğe koyulması, devlet yardımlarının denetlenmesinden sorumlu kurumun oluşturulması, çelik sektörü yeniden yapılandırma planının Komisyon’a sunulması.

9. MALİ HİZMETLER

Bu alandaki müktesebat, bankacılık, sigortacılık, yatırım hizmetleri ve menkul kıymet piyasalarını kapsayan mali sektörde İç Pazarın işlemesi için gerekli olan uyumlaştırılmış kuralları içermektedir. Bankalar ve uluslararası finans kuruluşları için bütünleşmiş bir piyasa oluşturulması, mali hizmetler piyasası alanındaki AB politikasının temel unsurudur. Sigortacılık alanındaki AB mevzuatı hayat ve hayat dışı sigortacılık alanlarında piyasaların bütünleşmesine yönelik temel düzenlemeleri içermektedir. Menkul kıymetler ve yatırım fonları alanındaki AB mevzuatı ise hem piyasada mevcut, hem de yeni ihraç edilen menkul kıymetlerin gelişmesine yönelik olarak düzenlenmiştir. İlgili mevzuat, yatırım şirketlerinin faaliyet koşulları, menkul kıymet ihracı için gerekli koşullar ve yatırım fonlarına uygulanacak şartları düzenlemektedir. 

İdari Yapılanma
Türk Heyeti; İzleme ve Yönlendirme Komitesi'nin 5 daimi üyesi dışında BDDK, Maliye Bakanlığı, Hazine Müsteşarlığı, TMSF, Gelirler İdaresi Başkanlığı, SPK, Merkez Bankası ve Özelleştirme İdaresi Başkanlığı temsilcilerinden oluşturulmuştur.
 

ALT-KOMİTELER VE DİĞER ÇALIŞMALAR

TARAMA SÜRECİ

Mali Hizmetler konusu İç Pazar ve Rekabet Alt Komitesi kapsamında ele alınmaktadır. 2000 yılından itibaren 5 toplantı gerçekleştirmiştir. DPT’nin Finansal Hizmetler (Mali Piyasalar, Finans Kurumları, Bankacılık, Sigortacılık) Özel İhtisas Komisyonu bulunmaktadır:

Tanıtıcı Tarama (29-30 Mart 2006) Toplantıda Avrupa Komisyonu İç Pazar ve Hizmetler Genel Müdürlüğü yetkilileri konuyla ilgili Topluluk mevzuatını Türk Heyeti’ne aktarmıştır. Toplantının ilk gününde Türk tarafına, mali hizmetleri ilgilendiren yatay konular, sigortacılık ve meslek emeklilik sigortasına ilişkin yasal düzenlemeler hakkında bilgi verilmiştir. Toplantının ikinci gününde ise, mali piyasa altyapısının yanı sıra menkul kıymetler ve yatırım hizmetleriyle ilgili bilgiler aktarılmıştır. Mali hizmetler başlığında Türkiye'nin AB müktesebatına orta düzeyde uyum sağladığı bildirilirken, sigorta sektörüne yönelik yasal düzenlemelerin yapılması, mali raporlama kalitesinin yükseltilmesi ve denetleyici kuruluşlar arasında işbirliğinin artırılması beklenmektedir. Ayrıntılı Tarama (2-3 Mayıs 2006) Toplantıda, banka, sigorta şirketleri ve aracı kurumların yükümlülükleri ve denetimleri, yeniden sigortalama (reasürans), finansal işlemler, maddi teminatlar, mali enstrüman piyasaları, küçük ortakların korunması, manipülasyonların engellenmesi ve üçüncü ülkelerle bilgi alışverişi gibi konularda Türkiye'nin yasal düzenlemeleri ve topluluk müktesebatına uyumu ele alınmıştır. Mali hizmetler başlığında Türkiye'nin AB müktesebatına orta düzeyde uyum sağladığı belirtilirken, sigorta sektörüne yönelik yasal düzenlemelerin yapılması, mali raporlama kalitesinin yükseltilmesi ve denetleyici kuruluşlar arasında işbirliğinin artırılması beklenmektedir. AB Genel İşler Konseyi 11 Aralık’ta aldığı kararla bu fasılda müzakerelerin Komisyon Türkiye’nin Ek Protokol’e ilişkin taahhütlerini yerine getirdiğini doğrulayana kadar başlatılmamasını kararlaştırmıştır.

10. BİLGİ TOPLUMU VE MEDYA

Bu fasıldaki müktesebat; elektronik iletişim, özellikle elektronik ticaret ve koşullu erişim hizmetleri olmak üzere bilgi toplumu hizmetleri ile görsel-işitsel hizmetlere ilişkin spesifik kuralları içermektedir. Elektronik iletişim alanında telekomünikasyon hizmetlerinde ve ağlarında iç pazarın etkin bir şekilde işlemesinin önündeki engellerin ortadan kaldırılmasını, sektördeki rekabetin geliştirilmesini ve tüketici çıkarlarının korunmasını amaçlamaktadır. AB’nin görsel işitsel politikasının temel hedefleri ise; yeni bilgi ve iletişim teknolojilerinin geliştirilmesi amacıyla araştırmanın desteklenmesi, rekabetin düzenlenmesi amacıyla mevzuat ve standartlar çerçevesinin oluşturulması ve bütün Avrupa vatandaşlarının bilgi toplumunun sağladığı imkanlardan yararlanmalarının ve ilgili faaliyetlere katılımlarının desteklenmesidir. 

İdari Yapılanma
Toplantıya İzleme ve Yönlendirme Komitesi'nin 5 üyesi (Dışişleri, ABGS, DPT, Başbakanlık ve AB Daimi Temsilciliği) dışında başta Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Ulaştırma Bakanlığı olmak üzere Telekomünikasyon Kurumu, RTÜK gibi ilgili bakanlık ve kurumlardan oluşan bir heyet katılmıştır.

ALT-KOMİTELER VE DİĞER ÇALIŞMALAR

TARAMA SÜRECİ

Telekomünikasyon ve bilgi teknolojisi ile kültürel işbirliği, görsel ve işitsel politikalar, Türkiye’nin Topluluk programlarına katılımı ‘Teknolojik Yenilik, Eğitim ve Araştırma Programları Alt Komitesi’ nde  ele alınmıştır. 2000 yılından bu yana 5 tur toplantı düzenlenmiştir. Bu çalışmalar ile AB müktesebatı ve Türk mevzuatı arasındaki farklılıklar ve bu farklılıkların giderilmesi için yapılması gereken uyum çalışmaları belirlenmiştir. DPT tarafından 9. Kalkınma Planı (2007-2013) çerçevesinde Bilgi ve İletişim Teknolojileri alanında Bilgi Teknolojileri, Telekomünikasyon, Posta ile Yayıncılık Özel İhtisas Komisyonları oluşturulmuştur. Başta e-Dönüşüm Türkiye Projesi'nin koordinasyonu olmak üzere, kamu kurumlarının bilgi ve iletişim teknolojisi yatırımları arasında eşgüdüm sağlanması ve bilgi toplumu olma yolunda atılması gereken adımlara ilişkin stratejilerin belirlenmesi amacıyla 2003 yılı Mart ayında DPT bünyesinde Bilgi Toplumu Dairesi (BTD) kurulmuştur. Türkiye’nin e-Avrupa+ Girişimi’ne taraf olmasının ardından başlatılan e-Türkiye Girişimi kapsamında oluşturulan çalışma grupları koordinatörleriyle yapılan çalışmalar sonucunda Kısa Dönem Eylem Planı (KDEP) hazırlanmıştır. Ayrıca, "e-Dönüşüm Türkiye Projesi 2005 Yılı Eylem Planı" oluşturulmuştur.

Tanıtıcı Tarama (12-13 Haziran 2006) Toplantının ilk gününde, 2010- Büyüme ve İstihdam için Avrupa Bilgi Toplumu; elektronik iletişim (Çerçeve Direktif, ilgili piyasalar ve piyasa analizi, Erişim Direktifi, Yetkilendirme Direktifi, Evrensel Hizmet Direktifi, Rekabet Direktifi, Radyo Spektrum Kararı, Genişbant Stratejisi, kişisel veri gizliliğinin korunması vb.) ve internet (internet alan adları, ENISA, internetin güvenli kullanımı, yasadışı ve zararlı içerik, eTen vb.) konularında Komisyon yetkilileri tarafından Türk heyetine bilgi verilmiştir. İkinci gün ise, Kültürel Çeşitliliğin Korunmasına ilişkin UNESCO Sözleşmesi; görsel-işitsel ürünlerde AB’nin DTÖ’deki konumu; Sınır Tanımayan Televizyon Direktifi (televizyon yayını, televizyon reklamcılığı ve sponsorluk, küçüklerin korunması, cevap hakkı vb.);  AB sinema mirasının korunması; MEDIA programları; bilgi toplumu hizmetleri (e-imza, standardizasyon, elektronik ticaret, koşullu erişim hizmetleri,  pan-Avrupa e-Devlet hizmetlerinin iş yerlerine ve vatandaşlara ulaştırılması) konularında sunumlar yapılmıştır. Ayrıntılı Tarama (13-14 Temmuz 2006) Toplantının ilk gününde, i 2010 Büyüme ve İstihdam için Avrupa Bilgi Toplumu, elektronik iletişim (Çerçeve Direktif, ilgili piyasalar ve piyasa analizi, Erişim Direktifi, Yetkilendirme Direktifi, Evrensel Hizmet Direktifi, Rekabet Direktifi, Radyo Spektrum Kararı, Genişbant Stratejisi, kişisel veri gizliliğinin korunması, vb.) ve internet (internet alan adları, ENISA, internetin güvenli kullanımı, yasadışı ve zararlı içerik, eTen, vb.) konularında Türk heyeti Komisyon yetkililerini bilgilendirmiştir. İkinci gün ise, Kültürel Çeşitliliğin Korunmasına ilişkin UNESCO Sözleşmesi; görsel-işitsel ürünlerde AB’nin DTÖ’deki konumu; Sınır Tanımayan Televizyon Direktifi (televizyon yayını, televizyon reklamcılığı ve sponsorluk, küçüklerin korunması, cevap hakkı vb.); AB sinema mirasının korunması; MEDIA programları; bilgi toplumu hizmetleri (e-imza, standardizasyon, elektronik ticaret, koşullu erişim hizmetleri, pan-Avrupa e-Devlet hizmetlerinin iş yerlerine ve vatandaşlara ulaştırılması) konularında sunumlar yapılmıştır.

11. TARIM VE KIRSAL KALKINMA

Tarım ve Kırsal Kalkınma faslı genel olarak Türkiye’nin üye olduğu tarihten itibaren uygulaması zorunlu olan çok sayıda tüzükten oluşmaktadır. Tüzükler, tüm üye ülkeler için AT Resmi Gazetesi’nde yayımlandığı (veya ilgili Tüzükte belirtildiği) tarihten itibaren tamamen bağlayıcı ve doğrudan uygulanabilir niteliktedir. Bu çerçevede AB’ye üye olan ülkelerin bu alanda daha çok mevcut kuralları etkili bir şekilde uygulaması ile bunun sağlanması ve denetimi için gerekli idari kapasiteyi geliştirmesi gerekmektedir. Bu bağlamda üye ülkeler Ortak Tarım Politikası’nın yürütülmesi için gerekli olan ödeme ajansı ve Entegre İdare ve Kontrol Sistemi (IACS) gibi idare ve kalite sistemlerini oluşturmalıdır. Ayrıca üye ülkeler, doğrudan destek planlarına ilişkin AB mevzuatı, bir çok tarım ürününe ilişkin ortak piyasa düzenlerini ve kırsal kalkınma tedbirlerini uygulama kapasitesine sahip olmalıdır. 

İdari Yapılanma
Tarama toplantılarında Türk heyetinde İzleme ve Yönlendirme Komitesi'nin 5 üyesi dışında Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı, Maliye Bakanlığı, Milli Eğitim Bakanlığı, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Kültür ve Turizm Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı, Çevre ve Orman Bakanlığı, Hazine Müsteşarlığı, Dış Ticaret Müsteşarlığı, TMO Genel Müdürlüğü, TMAİPD Kurumu, Türkiye İstatistik Kurumu, Şeker Kurumu, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü, GAP Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı ve Türk Patent Enstitüsü’nden temsilciler yer almıştır.

ALT-KOMİTELER VE DİĞER ÇALIŞMALAR

TARAMA SÜRECİ

‘Tarım ve Balıkçılık Alt Komitesi’ Haziran 2000- Haziran 2006 arasında 6 tur toplantı gerçekleştirmiştir. 3-4 Mart 2008 tarihlerinde, 7. tur toplantı düzenlenmiştir. DPT tarafından, 2007-2013 Kalkınma Planı hazırlıkları çerçevesinde “Kırsal Alanda İşbirliği ve Örgütlenme”, “Kırsal Kalkınma Politikaları”, “Toprak ve Su Kaynaklarının Kullanımı ve Yönetimi”, “Ormancılık”, “Hayvancılık”, “Bitkisel Üretim” Özel İhtisas Komisyonları oluşturulmuştur. Söz konusu Komisyonlar 2005 yılının ikinci yarısında ilk toplantılarını gerçekleştirmişlerdir. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı bünyesinde AB tarım mevzuatı tarama ve uyumlaştırma çalışmalarına yönelik 7 çalışma grubu oluşturulmuştur: “Gıda Kontrol Çalışma Grubu”, “Kırsal Kalkınma Çalışma Grubu”, “Veterinerlik Çalışma Grubu”, “Bitki Sağlığı Çalışma Grubu”, “Yatay Düzenlemeler Çalışma Grubu”, “Ortak Piyasa Düzenleri Çalışma Grubu”, “Balıkçılık Çalışma Grubu”.

Tanıtıcı Tarama (5-8 Aralık 2005) Toplantıda AB Ortak Tarım Politikası, OTP genel prensipleri, OTP’nin basitleştirilmesi çalışmaları, OTP Doğrudan Ödeme Mekanizmaları, Ortak Piyasa Düzenleri (21 ürün ve ürün grubu), Yatay Konular (mali ve idari yapılar), Kırsal Kalkınma Politikaları, Coğrafi ve Geleneksel İşaretler ile Organik Tarım konularında Komisyon yetkilileri tarafından 37 başlıkta sunuş yapılmıştır. Ayrıntılı Tarama (23-26 Ocak 2006) Toplantıda Türk heyeti tarafından tanıtıcı tarama toplantısındaki başlıklara paralel olarak Türk Tarım Politikası, Doğrudan Ödemeler ve diğer destek mekanizmaları, Ortak Piyasa Düzenleri, Yatay Konular (mali ve idari yapılar), Kırsal Kalkınma Politikaları, Coğrafi ve Geleneksel İşaretler ile Organik Tarım konularında toplam 42 sunum gerçekleştirilmiştir. Türk heyeti sunumlarında Türk mevzuatı ve işleyiş kuralları, AB mevzuatını uygulama kapasitesi, mevzuatlardaki uyumsuzluğun giderilmesi, uyum, uygulama, kurumsal yapı, istatistiki veriler hakkında bilgi vermiştir. AB Genel İşler Konseyi 11 Aralık’ta aldığı kararla bu fasılda müzakerelerin Komisyon Türkiye’nin Ek Protokol’e ilişkin taahhütlerini yerine getirdiğini doğrulayana kadar başlatılmamasını kararlaştırmıştır. 24 Ocak 2007 tarihli Dönem Başkanlığı mektubu ile faslın müzakerelere açılması için aşağıdaki altı adet açılış kriterlerinin karşılaması gerektiği bildirilmiştir: Ek Protokol’e ilişkin taahhütlerin yerine getirilmesi, AB gereklerine uygun olarak akredite edilmiş bir IPARD (Katılım Öncesi Mali Yardım Aracı-Kırsal Kalkınma Bileşeni) Ajansının kurulması, Üreticilere yönelik desteklerin nasıl AB politikaları ile uyumlu hale getirileceğine ilişkin bir strateji sunulması, Tarım ve kırsal kalkınma alanında sağlam ve güvenilir istatistiki bilginin teminine ilişkin ayrıntılı bir strateji sunulması, Arazi tanımlama ve Ulusal Çiftçi Kayıt Sistemi’nin geliştirilmesine yönelik bir strateji sunulması, Canlı hayvan ve et ile bunlardan üretilen bazı mamullere yönelik ticari kısıtlamaların kaldırılması.

12. GIDA GÜVENLİĞİ, VETERİNERLİK VE BİTKİ SAĞLIĞI POLİTİKASI

“Tarım” faslının, “Tarım ve Kırsal Kalkınma” ve “Gıda Güvenliği, Veterinerlik ve Bitki Sağlığı Politikası” şeklinde ikiye bölünmesi suretiyle yeni oluşturulan bu müktesebat faslı gıda güvenliğine ilişkin detaylı kuralları kapsamaktadır. Genel gıda ürünleri politikası gıda ürünlerinin üretimine ilişkin hijyen kurallarını ortaya koyarken; veterinerlik politikası hayvan sağlığı ve refahı ile İç Pazardaki hayvansal ürünlerin güvenliğinin korunmasına ilişkin temel kuralları içermektedir. Bitki sağlığı alanındaki AB kuralları ise tohum kalitesi, bitki koruma ürünleri, zararlı organizmalar ve hayvan yemlerini kapsamaktadır. 

İdari Yapılanma
Tarama toplantılarında Türk heyetinde İzleme ve Yönlendirme Komitesi'nin 5 üyesi dışında Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, Çevre ve Orman Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı, Milli Savunma Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı, Genelkurmay Başkanlığı, Dış Ticaret Müsteşarlığı, Hazine Müsteşarlığı ve Türkiye İstatistik Kurumu temsilcileri yer almıştır.

ALT-KOMİTELER VE DİĞER ÇALIŞMALAR

TARAMA SÜRECİ

‘Tarım ve Balıkçılık Alt Komitesi’ Haziran 2000- Haziran 2006 arasında 6 tur toplantı gerçekleştirmiştir. 3-4 Mart 2008 tarihlerinde, 7. tur toplantı düzenlenmiştir. DPT tarafından, 2007-2013 Kalkınma Planı hazırlıkları çerçevesinde “Gıda Güvenliği, Bitki ve Hayvan Sağlığı” Özel İhtisas Komisyonu oluşturulmuştur. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı bünyesinde AB tarım mevzuatı tarama ve uyumlaştırma çalışmalarına yönelik 7 çalışma grubu oluşturulmuştur: “Gıda Kontrol Çalışma Grubu”, “Kırsal Kalkınma Çalışma Grubu”, “Veterinerlik Çalışma Grubu”, “Bitki Sağlığı Çalışma Grubu”, “Yatay Düzenlemeler Çalışma Grubu”, “Ortak Piyasa Düzenleri Çalışma Grubu”, “Balıkçılık Çalışma Grubu”.

Tanıtıcı Tarama (9-15 Mart 2006) Toplantıda, Topluluğun gıda güvenliği, veterinerlik ve bitki sağlığı politikalarına ilişkin verilen tanıtıcı bilgilerin (Genel Gıda Kanunu, Komiteler, Katılım Antlaşmaları) ardından, veterinerlik (İç Pazar’daki denetim mekanizmaları, ithalata ilişkin denetim mekanizmaları, hayvanların kayıt altına alınması, hayvan hastalıklarının denetim altına alınmasına ilişkin tedbirler, hayvan refahı vb.), gıda ve yemlerin piyasaya sunulması (hijyen kuralları, hayvansal ürünlere ilişkin özel kurallar vb.), gıda güvenliği kuralları (etiketleme, katkı maddeleri vb.), gıdaya yönelik özel kurallar (biyoteknoloji, kirleticiler, gıda ile temas halinde olan materyaller vb.), bitki sağlığı (yemlere ilişkin özel kurallar, zararlı organizmalar, bitki koruma ürünleri vb.) konularında Komisyon yetkililerince Türk heyetine bilgi verilmiştir. Ayrıntılı Tarama (24-28 Nisan2006) Toplantıda Türk heyeti tarafından tanıtıcı tarama toplantısındaki başlıklara paralel olarak veterinerlik, gıda ve yemlerin piyasaya sunulması, gıda güvenliği kuralları, gıdaya yönelik özel kurallar ve bitki sağlığı konularında Komisyon yetkililerine bilgi verilmiştir. Faslın müzakerelere açılabilmesi için aşağıdaki altı adet açış kriterin yerine getirilmesi gerekmektedir: AB müktesebatı ile uyumlu gıda, yem ve veterinerlik çerçeve mevzuatının kabul edilmesi, Gıda güvenliği, veterinerlik ve bitki sağlığı politikasına ilişkin AB müktesebatının ulusal mevzuata aktarılması ve uygulanmasına dair Avrupa Komisyonu’na detaylı bir strateji sunulması, Koyun ve keçi tanımlama ve kayıt sisteminin uygulanmaya başlanması; sığır cinsi hayvanların tanımlanması ve izlenmesine yönelik sistemin güçlendirilmesine yönelik tedbirlerin alındığının ortaya koyulması, Avrupa Komisyonu’na canlı hayvanların hareketlerinin kayıt altına alınması ve kesimlerin denetimine ilişkin detaylı bir değerlendirme sunulması, Aşılama yapılarak Trakya bölgesinin Dünya Hayvan Sağlığı Örgütü tarafından şap hastalığı bakımından ari bölge olarak tanımlanması, Gıda işletmelerinin yeniden yapılandırılmasına ilişkin hazırlanacak Ulusal Program göz önünde bulundurularak, tüm gıda işletmelerinin AB müktesebatına uygun olarak sınıflandırmasının Avrupa Komisyonu’na sunulması.

13. BALIKÇILIK

Ortak Balıkçılık Politikası, geçimini balıkçılık sektöründen sağlayanlara makul bir hayat standardı temin edilmesini, su ürünleri piyasalarında istikrarın sağlanmasını, ürün arzının güvenliğini ve ürünlerin tüketicilere makul fiyatla ulaşmasını hedeflemektedir. Bu alandaki müktesebat ulusal mevzuata aktarılması gerekmeyen, ancak, üyelik tarihinden itibaren tamamen bağlayıcı ve doğrudan uygulanabilir nitelikteki tüzüklerden oluşmaktadır. Bununla birlikte, Ortak Balıkçılık Politikası’na (kaynak ve filo yönetimi, denetimi ve kontrolü, yapısal faaliyetler, pazar politikası ve devlet yardımlarını kapsayan) katılım için idarenin ve balıkçılık alanında faaliyet gösterenlerin hazırlanmasına yönelik tedbirlerin uygulamaya koyulması gerekmektedir. Ayrıca bazı durumlarda, üçüncü ülkelerle veya uluslararası örgütlerle yapılmış balıkçılık anlaşmaları veya sözleşmeleri konusunda uyum sağlamak gerekmektedir. 

İdari Yapılanma
Tarama toplantılarına İzleme ve Yönlendirme Komitesi'nin 5 üyesi dışında Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, Çevre ve Orman Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı, Sahil Güvenlik Komutanlığı, Dış Ticaret Müsteşarlığı, Hazine Müsteşarlığı, Gümrük Müsteşarlığı, Denizcilik Müsteşarlığı ve Türkiye İstatistik Kurumu’ndan temsilciler katılmıştır.
 

ALT-KOMİTELER VE DİĞER ÇALIŞMALAR

TARAMA SÜRECİ

‘Tarım ve Balıkçılık Alt Komitesi’ Haziran 2000- Haziran 2006 arasında 6 tur toplantı gerçekleştirmiştir. 3-4 Mart 2008 tarihlerinde, 7. tur toplantı düzenlenmiştir. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı bünyesinde 6 çalışma grubu oluşturulmuştur: Kontrol ve Kaynak Yönetimi, Pazarın Ortak Örgütlenmesi, Yapısal Politikalar, Tekne Kayıt ve Bilgi Sistemi, Yetiştiricilik, Uluslararası Anlaşmalar. DPT tarafından, 2007-2013 Kalkınma Planı hazırlıkları çerçevesinde “Balıkçılık Özel İhtisas Komisyonu” oluşturulmuştur. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı bünyesinde AB tarım mevzuatı tarama ve uyumlaştırma çalışmalarına yönelik 7 çalışma grubu oluşturulmuştur: “Gıda Kontrol Çalışma Grubu”, “Kırsal Kalkınma Çalışma Grubu”, “Veterinerlik Çalışma Grubu”, “Bitki Sağlığı Çalışma Grubu”, “Yatay Düzenlemeler Çalışma Grubu”, “Ortak Piyasa Düzenleri Çalışma Grubu”, “Balıkçılık Çalışma Grubu”.

Tanıtıcı Tarama (24 Şubat 2006) Toplantıda Türk heyeti, Ortak Balıkçılık Politikasının genel hatları ve genel prensipler, yönetim, kaynak ve filo yönetimi, av çabasının azaltılması, filo kaydı, tekne izleme sistemi, Akdeniz’de balıkçılık yöntemi, denetim ve kontrol, yapısal faaliyetler, Pazar politikası, devlet yardımları, uluslararası anlaşmalar, araştırma ve veri toplama konularında AB mevzuatı hakkında bilgilendirilmiştir. Ayrıntılı Tarama (31 Mart 2006) Toplantıda Türk heyeti tarafından, Türkiye balıkçılığı (genel prensipler), filo yönetimi, denetim ve kontrol, yapısal eylemler, pazar politikası, devlet yardımları, uluslararası anlaşmalar ve diğer konularda (araştırma ve veri toplama) toplam 9 sunum gerçekleştirilmiştir. Bakanlık verilerine göre AB’nin balıkçılık ile ilgili 623 mevzuatından 102’si Türkiye’yi ilgilendirmektedir. İncelenen 86 AB mevzuatından ise 7’sine tam uyum, 21’ine kısmen uyum sağlanmıştır. Bu çerçevede Türkiye’nin balıkçılık mevzuatının AB mevzuatı ile büyük ölçüde uyumsuz olduğu belirtilmektedir. AB Genel İşler Konseyi 11 Aralık’ta aldığı kararla bu fasılda müzakerelerin Komisyon Türkiye’nin Ek Protokol’e ilişkin taahhütlerini yerine getirdiğini doğrulayana kadar başlatılmamasını kararlaştırmıştır.

14. ULAŞTIRMA POLİTİKASI

Ulaştırma alanındaki müktesebat başlığı, güvenli, etkin, çevresel açıdan sağlıklı ve kullanıcı dostu taşıma hizmetlerini destekleyerek İç Pazarın işleyişini iyileştirmeyi amaçlamaktadır. Bu müktesebat başlığı, karayolu, demiryolu, iç suyolları, kombine taşımacılık, hava ve deniz taşımacılığını kapsamaktadır. Temelde ulaştırma başlığı, teknik ve güvenliğe ilişkin standartlara, sosyal standartlara, devlet yardımlarının denetimine ve iç ulaşım pazarı bağlamında piyasanın liberalleştirilmesine ilişkin düzenlemelerden oluşmaktadır. 

İdari Yapılanma
Tarama toplantılarına İzleme ve Yönlendirme Komitesi'nin 5 üyesinin (Dışişleri Bakanlığı, ABGS, DPT, Başbakanlık ve AB Daimi Temsilciliği) yanı sıra Ulaştırma Bakanlığı, Genelkurmay Başkanlığı, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı, Milli Savunma Bakanlığı, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı, Çevre ve Orman Bakanlığı, Maliye Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı, Milli Eğitim Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Gümrük Müsteşarlığı, Denizcilik Müsteşarlığı, Hazine Müsteşarlığı, Dış Ticaret Müsteşarlığı, Özelleştirme İdaresi Başkanlığı, Kamu İhale Kurumu, Türkiye İstatistik Kurumu, Rekabet Kurumu temsilcileri katılmıştır.

ALT-KOMİTELER VE DİĞER ÇALIŞMALAR

TARAMA SÜRECİ

Ulaştırma politikası ‘Ulaştırma, Çevre, Enerji ve Trans-Avrupa Şebekeleri Alt Komitesi’ kapsamında ele alınmıştır. 2000 yılından bu yana 5 tur toplantı düzenlenmiştir. DPT’nin de 2007-2013 Kalkınma Planı hazırlıkları çerçevesinde oluşturduğu Demiryolu Ulaşımı, Denizyolu Ulaşımı, Havayolu Ulaşımı, Karayolu Ulaşımı ve Kent İçi Ulaşım Çalışma Grupları bulunmaktadır.

Tanıtıcı Tarama (26-29 Haziran 2006) Toplantıda AB yetkilileri taşımacılık politikasına ilişkin müktesebatı kara, deniz, hava ve demiryolları taşımacılığı ana başlıkları altında Türk yetkililere aktarmıştır. Tüm bu ana başlıklarda ürünlerin ve yolcuların piyasaya erişimi, güvenlik koşulları, teknik ve sosyal koşullar ele alınmıştır. Ayrıntılı Tarama (25-28 Eylül 2006) Toplantıda Türk heyeti tarafından Komisyon yetkililerine kara, deniz, hava ve demiryolları taşımacılığı, Uydu Seyrüsefer Sistemleri (GALILEO), kombine taşımacılık ve devlet yardımları konularındaki mevzuat aktarılmış ve bu konudaki sorular cevaplanmıştır. AB Genel İşler Konseyi 11 Aralık’ta aldığı kararla bu fasılda müzakerelerin Komisyon Türkiye’nin Ek Protokol’e ilişkin taahhütlerini yerine getirdiğini doğrulayana kadar başlatılmamasını kararlaştırmıştır.

15. ENERJİ

Birliğin en eski ortak politikası olan enerji politikasının amaçları bu alandaki rekabet gücünün iyileştirilmesi, enerji arzının güvenliğinin sağlanması ve çevrenin korunmasıdır. Enerji müktesebatı, özellikle rekabet ve devlet yardımları (kömür sektörü dahil olmak üzere), iç enerji pazarı (elektrik ve gaz pazarlarının açılması, yenilenebilir enerji kaynaklarının teşvik edilmesi), enerjinin verimli kullanımı, nükleer enerji, nükleer güvenlik ve radyasyondan korunma alanlarındaki düzenleme ve politikalardan oluşmaktadır. Bu alandaki müktesebata uyum yalnızca uygun mevzuatın çıkarılmasını değil, elektrik ve doğalgaz piyasalarını düzenlemek ve denetlemek üzere, uygulama kapasitesine sahip kurumsal bir yapı oluşturulmasını da gerektirmektedir. Ayrıca enerji politikası, enerji kaynaklarında çeşitlilik sağlanmasını hedeflemekte ve bu kapsamda hidroelektrik enerji, güneş ve rüzgar enerjileri gibi yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımını desteklemektedir. Aday ülkelerin de müzakere sürecinde yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanım oranlarını artırmaları beklenmektedir.  

İdari Yapılanma
Tarama toplantılarına İzleme ve Yönlendirme Komitesi'nin 5 üyesinin (Dışişleri Bakanlığı, ABGS, DPT, Başbakanlık ve AB Daimi Temsilciliği) yanı sıra Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı, Savunma Bakanlığı, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı, Çevre Bakanlığı, Maliye Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı, Hazine Müsteşarlığı, Dış Ticaret Müsteşarlığı, Özelleştirme İdaresi, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu, Türkiye İstatistik Kurumu, Rekabet Kurumu temsilcileri katılmıştır.

ALT-KOMİTELER VE DİĞER ÇALIŞMALAR

TARAMA SÜRECİ

Enerji faslı, mevzuat uyumu amacıyla 11 Nisan 2000 tarihinde Türkiye-Avrupa Toplulukları Ortaklık Konseyi’nin 39. toplantısında kurulan ‘Ulaştırma, Çevre, Enerji ve Trans-Avrupa Şebekeleri Alt Komitesi’ kapsamında ele alınmıştır. 2000 yılından bu yana 5 tur toplantı düzenlenmiştir. Ayrıca Enerji Güvenliği Çalışma Grubu da 14 Mayıs 2004’te toplanmıştır. DPT’nin de 2007-2013 Kalkınma Planı hazırlıkları çerçevesinde oluşturduğu Enerji Çalışma Grubu bulunmaktadır.

Tanıtıcı Tarama (15-17 Mayıs 2006) Toplantıda AB yetkilileri tarafından elektrik, gaz, hidrokarbonlar, kömür ve kömür sanayine yapılan devlet yardımları, akıllı enerji, yenilenebilir enerji kaynakları, başta enerji etkinliği olmak üzere uluslararası anlaşmalar, talebin yönetilmesi (enerji hizmetleri direktifleri, binaların enerji performansı v.b.), nükleer enerji alanlarındaki düzenlemeler aktarılmıştır. Ayrıntılı Tarama (14-16 Haziran 2006) Toplantıda Türk heyeti tarafından ayrıntılı tarama toplantısında ele alınan konulara ilişkin olarak ülkemizdeki düzenlemeler ve uygulamalarla ilgili AB yetkililerine bilgi verilmiştir. Komisyon yetkililerinin petrol stoğu, üretici lisansları, ham petrol arz fiyatları ve petrol ürünlerinin tüketici fiyatları, radyasyondan korunma profili, bu konuda faaliyet gösteren kurumların organizasyonu ve görev dağılımı vb. konularında yönelttikleri sorular da cevaplandırılmıştır.

16. VERGİLENDİRME

Vergilendirmeye ilişkin müktesebat, dolaylı vergilendirme ((katma değer vergisi (KDV), özel tüketim